PODosłonami.pl

Yara

Początek uprawy pomidorów szklarniowych – rośliny w kostkach obok otworów na matach

Początkowa faza produkcji pomidora szklarniowego to walka o pierwsze grona. Ten okres jest jednym z najważniejszych, a także najtrudniejszych – zwłaszcza przy coraz wcześniejszym rozpoczynaniu uprawy i często bardzo trudnych warunkach pogodowych – duży deficyt światła to norma przy grudniowych i styczniowych nasadzeniach. W warunkach zimowych, przy niskiej radiacji, możliwe jest sterowanie wzrostem i rozwojem roślin w kierunku generatywnym w czasie, gdy znajdują się one obok otworów. Uprawa roślin w ograniczonej ilości podłoża jest czynnikiem generatywnym (stresowym) i ma na celu pobudzenie młodych roślin do wytwarzania i prawidłowego rozwoju pierwszych gron kwiatowych. Duży spadek wilgotności w kostce oraz zwiększenie EC może być wykorzystane jako narzędzie sterowania roślinami i ograniczenia ich wegetatywnego wzrostu.

Podstawowe zalecenia firmy Cultilene określone jako FRAMEWORK, w wersji angielskiej są ogólnodostępne w naszej aplikacji na tablety i smartfony  (Cultilene SRZM). Możemy znaleźć w nich wyodrębnione dwie fazy uprawy dotyczące tego początkowego okresu: jest to uprawa obok otworów przed zawiązaniem owoców oraz po zawiązaniu owoców przez młode rośliny.

Krytyczne okresy (fazy wzrostu i rozwoju) w uprawie pomidora szklarniowego *- Cel W/G oznacza sterowanie w kierunku wegetatywnym lub generatywnym, BG – oznacza bardzo generatywny a N – neutralny.

Krytyczne okresy (fazy wzrostu i rozwoju) w uprawie pomidora szklarniowego
*- Cel W/G oznacza sterowanie w kierunku wegetatywnym lub generatywnym, BG – oznacza bardzo generatywny a N – neutralny.

Ważne w pierwszym okresie uprawy (obok otworów)

Strategia uprawowa firmy Cultilene przewiduje i zaleca odpowiednio długi okres uprawy obok otworów.

Zalecane wartości parametrów:

– wilgotność kostek – 60%

– spadek wilgotności w kostkach w ciągu nocy – 20%, maksymalnie do 30%

– EC w kostkach – 5 mS/cm

– maksymalnie do 7 mS/cm.

Przy dużym wzroście EC w kostce, powyżej 7 mS/cm, nie należy panikować ale zwrócić uwagę na delikatne przepłukiwanie kostek poprzez zwiększenie jednorazowych dawek pożywki. Odpowiednie sterowanie tymi parametrami pomoże uzyskać silniejszy rozwój gron, lepszy kolor kwiatów i poprawę zawiązywania owoców.

Okres trzymania rozsady obok otworów powinien trwać przynajmniej do pełnego zakwitnięcia pierwszego grona, a nawet do zawiązania pierwszych owoców – co zalecamy szczególnie dla wielkoowocowych odmian mięsistych, silnie rosnących. Czas przetrzymywania roślin obok otworów zależy też od stanu roślin, a zwłaszcza systemu korzeniowego. Nie należy dopuścić do zmian w wyglądzie korzeni takich jak: brązowienie spowodowane ich zamieraniem, czy ich silne przerastanie poza kostkę. Zbyt wczesne ustawienie roślin na otworach na matach maksymalnie uwodnionych jest dla roślin bodźcem wegetatywnym. Gdy stawiamy rośliny na matach tracimy nad nimi kontrolę (nawet na ok. 2 tygodnie) i możliwość sterowania za pomocą stresu wodnego. Jeśli dodatkowo zbiegnie się to z bardzo niekorzystnymi warunkami pogodowymi i deficytem światła, a rośliny będą w fazie formowania się i wzrostu pierwszego grona, możemy być pewni negatywnego wpływu takiego działania na rozwój grona. Obserwacje w praktyce potwierdzają słuszność powyższych zaleceń.

W poprzednim sezonie obserwowałem uprawę gdzie rośliny były wniesione do szklarni w ostatnim tygodniu grudnia. Uprawę obok otworów prowadzono aż do początku kwitnięcia drugiego grona, co oznaczało ponad 4 tygodniową uprawę obok otworów na macie. Sadzenie na matach większych roślin, o większej powierzchni liści (większe potrzeby wodne), oczywiście ze zdrowym systemem korzeniowym wpływa korzystnie na proces ukorzeniania się roślin w matach, co pokazuje poniższy przykład zilustrowany poniższymi zdjęciami.

Nawadnianie w pierwszym okresie uprawy

Utrzymanie podanych wyżej parametrów i strategii w praktyce oznacza, że po wniesieniu roślin do szklarni nawadniamy je raz dziennie, około godziny 10.00-10.30, zużywając ok. 100 ml pożywki na roślinę lub pęd (w przypadku roślin szczepionych dwupędowych 200 ml pożywki na dużą kostkę – 15/10). Ważne jest w tym czasie odpowiednie rozpoznanie potrzeb roślin. Częstym błędem jest zbyt obfite podlewanie, co bardzo negatywnie wpływa na rozwój systemu korzeniowego (uciekanie korzeni z kostki, wzrost na bokach, przy folii). Wilgotność sprawdzamy „ważąc” kostkę w ręku. Standardowa kostka 10/10 przy uwodnieniu w granicach 70-60% będzie ważyła nieco ponad 400 g (maksymalnie uwodniona 92% – 600 g). Maksymalny spadek wilgotności, na jaki możemy sobie pozwolić, to 30%, co będzie oznaczało utratę około 200 g. Na początku możemy posłużyć się prostą wagą ale po nabraniu doświadczenia łatwo ocenić masę podnosząc kostkę.  W bardzo pochmurne dni może okazać się, że nie potrzebujemy podlewać roślin. Ale bezpieczniej jest sprawdzić wilgotność jeszcze raz około godz. 13:00. Jeśli kostka będzie wydawała się wówczas za sucha (za lekka) wówczas trzeba podlać. W tym okresie sprawdza się również nawadnianie nocne – po schłodzeniu przednocnym (kiedy rośliny są nieaktywne) – zamiast podlewania po południu i podejmowania ryzyka, że roślina nie wytranspiruje nadmiaru wody przed końcem dnia. Wraz ze wzrostem roślin, po upływie 7 – 10 dni od ich wniesienia do szklarni, dawkę należy zwiększać. Zwiększamy również liczbę dawek jeśli jest to konieczne dla utrzymania zalecanych parametrów w tym okresie.

Należy też zwrócić uwagę na temperaturę wody, którą podlewamy rośliny. W wielu gospodarstwach temperatura wody jest zbyt niska. Zimna woda szybko ochładza kostkę z uwagi na małą ilość podłoża. Jest to szczególnie niekorzystne w ciągu dnia, kiedy podnosimy temperaturę i chcemy aktywować rośliny. Optymalna temperatura podłoża w kostkach w ciągu dnia to 18-19⁰C. Wprowadzenie do kostki wody o temperaturze 8-13⁰C. np. o godzinie 10.00 oznacza szok dla roślin, powodujący spadek ich aktywności i spowolnienie procesów wzrostowych. Odbija się to negatywie na kondycji roślin. Jeśli nie mamy możliwości podawania cieplejszej pożywki, to można rozważyć dopracowanie strategii nawadniania nocnego i podawania pożywki po schłodzeniu przednocnym, w okresie kiedy rośliny, są nieaktywne.

Warunki klimatyczne

Aktywny klimat jest podstawą wzrostu i rozwoju roślin oraz tworzenia systemu korzeniowego. Podstawą dobrej strategii uprawowej, oprócz właściwego przebiegu wykresu temperatury i dawkowania pożywki, jest utrzymanie aktywnego klimatu – co często oznacza grzanie i wietrzenie. Aktywny klimat to taki, który pobudza rośliny do aktywności i transpiracji. Rośliny, które transpirują muszą pobierać wodę i jest to bodziec do rozwoju systemu korzeniowego. Przy utrzymaniu aktywnego klimatu warto posiłkować się parametrem HD (humidity deficiency), oznaczającym deficyt pary wodnej. HD jest to ilość pary wodnej wyrażona w g/m3, jakiej w danej temperaturze brakuje do osiągnięcia tak zwanego punktu rosy, czyli maksymalnej ilości wody jaką może „pomieścić” powietrze. Zakres HD 3-5 g/m3 to optymalne warunki, w których rośliny rosną i rozwijają się dynamicznie, mają duże tygodniowe przyrosty i są mało podatne na porażenie przez szarą pleśń. Aby utrzymać aktywność roślin i transpirację na odpowiednim poziomie w ciągu dnia powinniśmy starać się aby parametr HD nie spadł poniżej 2,5 g/m3 (grzanie, minimalna temperatura rur = 45°C, wietrzenie). Nie jest to łatwe podczas dużego deficytu światła i ciepłej wilgotnej pogody w okresie zimy. Utrzymanie odpowiedniego poziomu HD w obrębie roślin jest szczególnie trudne, gdy w szklarni jest podwieszona folia. Na koniec podsumowując sprawę aktywnego klimatu jeszcze raz podkreślam rolę wietrzenia – jeśli tylko temperatura na zewnątrz umożliwia otwarcie wietrzników to już na początku produkcji każdego dnia powinniśmy to robić najlepiej w okresie przedpołudniowego podnoszenia temperatury, np. ustawiając wietrzenie na równi z temperaturą grzania. Wietrzenie to nie tylko pobudzenie aktywnego klimatu ale też wymiana, gazowa która zawsze jest korzystna dla wzrostu roślin.

Wyznacznikiem i dowodem na prowadzenie prawidłowego nawadniania i strategii aktywnego klimatu jest wygląd wierzchołka roślin pomidora pod koniec dnia – powinien on być ciemny i poskręcany. Świadczy to o odpowiedniej aktywności roślin w ciągu dnia.

Wyznacznikiem i dowodem na prowadzenie prawidłowego nawadniania i strategii aktywnego klimatu jest wygląd wierzchołka roślin pomidora pod koniec dnia – powinien on być ciemny i poskręcany.

Wyznacznikiem i dowodem na prowadzenie prawidłowego nawadniania i strategii aktywnego klimatu jest wygląd wierzchołka roślin pomidora pod koniec dnia – powinien on być ciemny i poskręcany.

Taki wygląd wierzchołka powinniśmy uzyskać niezależnie od warunków pogodowych, dzięki  dostosowaniu do nich przebiegu i poziom temperatury oraz ilości podanej pożywki. Obserwując takie rośliny możemy być pewni, że przynajmniej przez pewien okres w ciągu dnia były aktywne, pobrały i wytranspirowały odpowiednią ilość wody. Roślina, która w ciągu dnia była aktywna i wytranspirowała nadmiar wody, ma większą zwartość suchej masy w tkankach – co jest bodźcem generatywnym. Taka roślina jest też odporniejsza na niską temperaturę. Dlatego przy niekorzystnych warunkach dużego deficytu światła tak ważne jest zapewnienie roślinom szczytu temperaturowego i aktywnego klimatu, dzięki temu zarówno w czasie przednocnego schładzania, jak i w ciągu całej nocy, będziemy mogli utrzymywać niższą temperaturę w szklarni i zapobiegać w ten sposób nadmiernemu wzrostowi roślin przy silnym deficycie światła. Aktywny klimat to znacznie więcej, niż prawidłowy przebieg temperatury w ciągu doby. Często wielu producentów i doradców o tym fakcie zapomina.

Deficyt światła a przebieg wykresu temperatury

W początkowym okresie uprawy czynnikiem limitującym produkcję jest światło, do którego musimy dopasować tempo wzrostu roślin – uzależnione jest ono od średniej, dobowej temperatury. Po wstawieniu roślin do szklarni jak najszybciej przechodzimy do zróżnicowania temperatury między dniem a nocą. Wartość średniej temperatury dobowej ustawiamy w zależności od warunków pogodowych oraz wyglądu roślin. Standardową wartością w opisywanym okresie (początek uprawy – sadzenie zimowe) jest temperatura w granicach 17-17,5°C. Oznacza to utrzymywanie temperatury podczas dnia, w tzw. szczycie południowym, na poziomie około 20-21°C, a w nocy na poziomie 16-17°C, z okresem temperatury przednocnej na poziomie 14-15°C. W przypadku okresu dużego deficytu światła średnią  temperaturę dobową należy obniżyć do 16 – 16,5°C. Pamiętajmy jednak, że obniżenie temperatury powoduje zwolnienie tempa wzrostu i rozwoju, ale w warunkach deficytu światła jest to często konieczne. Wskazane jest jednak zachowanie tzw. szczytu południowego do  21°C (na krótko) i zbilansowanie go obniżeniem temperatury nocnej. Zwracam też uwagę, że każdy słoneczny dzień warto wykorzystać dla przyspieszenia wzrostu i rozwoju roślin podnosząc temperaturę – jeśli nawet nie średnią dobową, to  chociaż temperaturę szczytu w ciągu słonecznego dnia.

Prawidłowe wytworzenie pierwszego grona

W okresie rozwoju grona bardzo ważny jest czas kiedy młode grono zmienia swoją pozycję z „patrzącego do góry” na grono łukowato wygięte do dołu. Aby skutecznie oddziaływać na ten proces różnica temperatur dzień/noc powinna wynosić przynajmniej 5°C. Efekt tego działania można też wzmocnić przez przesunięcie szczytu temperaturowego na drugą połowę dnia (po godzinie 12:00), a następnie szybkie zejście do temperatury przednocnej (około godziny 16:00) – w czasie krótkiego dnia w okresie zimy i wczesnej wiosny taką strategię można łatwo realizować. Przy omawianiu przebiegu temperatury zawsze pojawia się pytanie jak nisko można zejść z temperaturą w okresie nocnym, niektóre gospodarstwa, prowadzące dobrą uprawę, w okresie silnego deficytu światła w nocy schodzą nawet poniżej 12°C, ale – tak jak wspomniałem wcześniej – jest to możliwe tylko, jeśli utrzymujemy aktywny klimat. Tam gdzie rośliny są źle prowadzone, nieaktywne, żadna temperatura nie jest dobra i zbytnie jej obniżanie przy uwodnionych tkankach bardzo źle wpływa na ich kondycję, a utrzymywanie wyższych temperatur prowadzi do tzw. wybiegania roślin i tracenia pierwszych gron.

Przykładowy przebieg temperatury w styczniu, średnia dzienna radiacja, na jaką możemy liczyć, to 200-300 J/cm2, minimalne wymagania roślin: 1. grono – 125 J/cm2, 2. grono – 250 J/cm2 standardowy zalecany przebieg temperatury z przesuniętym szczytem temperaturowym na drugą połowę dnia możliwość zwiększenia temperatury w okresie szczytu, przy bardzo słonecznej pogodzie, dodatek na sumę radiacji możliwość obniżania temperatury przy dużym deficycie światła Zalecany okres utrzymania minimalnej temperatury rur na poziomie 45°C Okresy kiedy temperatura wietrzenia powinna być ustawione blisko poziomu zadanej temperatury, element aktywnego klimatu

Przykładowy przebieg temperatury w styczniu, średnia dzienna radiacja, na jaką możemy liczyć, to 200-300 J/cm2, minimalne wymagania roślin: 1. grono – 125 J/cm2, 2. grono – 250 J/cm2

Przedstawiony powyżej wykres jak i zalecenia mają charakter poglądowy, wszystkie ustawienia klimatu powinny odbywać się na podstawie oceny wyglądu i kondycji roślin w poszczególnych uprawach, to zadanie dla prowadzącego produkcję w lub doradcy, regularnie odwiedzającego gospodarstwo.  Wszystkie informacje i porady zawarte w artykule oparto na doświadczeniach produkcyjnych oraz na rzetelnej wiedzy. Należy je jednak stosować i korygować w oparciu o własne doświadczenia oraz warunki specyficzne dla konkretnych gospodarstw i upraw, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki pogodowe w danym okresie. Firma SAINT-GOBAIN Cultilene nie ponosi odpowiedzialności za błędy popełnione w uprawie.   

Dowiedz się więcej na temat oferty firmy Cultilene u naszych dystrybutorów:

SATIVEX Piotr Pańczak – Polska Zachodnia, Wielkopolska – tel. +48 602 113 773, email: kontakt@sativex.pl

NUTRI-PLANT Andrzej Płachta – Polska Środkowa i Wschodnia – tel. +48 607 041 851, email: plant-pl@wp.pl

PPUH Jerzy Pelar Polska Południowa i Południowo-Zachodnia – tel. +48 33 852 92 21, email: perlit@perlit-polska.pl

FH POLGER Tadeusz Kwiatek – Polska Południowo-Wschodnia – tel. +48 604 157 391, email: jerzy.rogala@polger.com

LIDIA Horti-Logistic Mirosław Gimla – produkty Hortisil – Polska Zachodnia, Wielkopolska – tel. +48 62 767 03 83, e-mail: sklep@lidia-horti.pl

AGROCHEMIK Zbigniew Kącki – produkty Hortisil – Polska Południowo-Wschodnia – tel. +48 14 612 49 64, e-mail: agrochemik@poczta.fm

ROLNIK Zbigniew Kącki – Polska Południowo-Wschodnia – tel. +48 14 612 54 50, e-mail: agrochemik@poczta.fm

Saint-Gobain Cultilene:

Wojciech Juńczyk – Krajowy Menedżer Sprzedaży – tel. +48 784 021 853

Petr Slavik – Krajowy Menedżer Sprzedaży – tel. +420 602 408 116

Aneta Muszewska – Koordynator Sprzedaży – tel. +48 728 926 948

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Program Ochrony Roślin
HortiAdNet