PODosłonami.pl

HAZERA 2
Agro-Sorb
Yara od 11 01 2019

Nowe trendy w produkcji rozsady pomidorów

Ciągle zmienia się wiele w branży producentów rozsady pomidorów. Na całym świecie oczywiste jest zapotrzebowanie na rozsadę wysokiej jakości, jak również to, że jej produkcja jest zaawansowaną specjalizacją.

Grono na chwilę przed kwitnięciem, rozsada pomidora o dobrym wigorze (fot. H. van Herk)

Grono na chwilę przed kwitnięciem, rozsada pomidora o dobrym wigorze (fot. H. van Herk)

Przycinanie liści – uzyskiwanie kompaktowych roślin

Redukowanie powierzchni liści rozsady pomidora w okresie zimy wydaje się nielogiczne. Liście są potrzebne, żeby wykorzystywać niewielką w tym okresie ilość światła, co umożliwia roślinom wzrost i rozwój. W przypadku produkcji szczepionej rozsady pomidorów uszczykiwanej za drugim liściem ten zabieg jest jednak niezbędny ze względu na brak zrównoważenia powierzchni liści na obu pędach. Ogrodnicy oczekują rozsady o wyrównanych pędach, kompaktowej – dlatego trzeba podjąć działania, aby uzyskać takie rośliny.

A zatem – gdy rośliny pomidora są uszczykiwane za drugim liściem, to ich pierwszy liść jest złożony z trzech listków, a drugi z pięciu listków. Po uszczknięciu wierzchołka wzrostu energia rośliny jest kierowana do liści i stają się one „siłą napędową” każdego pędu. Oczywiście większy liść powoduje szybszy wzrost pędu, dlatego pęd wyrastający z jego kąta będzie większy.

Kolejna sprawa w przypadku takich roślin – normalnie będzie następowało wydłużanie się międzywęźla pomiędzy pierwszym a drugim liściem, co nie będzie prowadzić do uzyskania kompaktowej rozsady pomidora, jakiej oczekuje ogrodnik. Zwłaszcza w przypadku odmian mających owoce o masie ponad 100 g występuje większa podatność na to zjawisko, ale występuje ono także u odmian o owocach mniejszych rozmiarów. Usuwanie lub zrównoważenie powierzchni liści rozwiązuje ten problem.

Efekt usunięcia ok. 33% powierzchni większego liścia – roślina tydzień po uszczykiwaniu wierzchołka wzrostu, rozsada pomidora

Efekt usunięcia ok. 33% powierzchni większego liścia – roślina pomidora tydzień po uszczykiwaniu wierzchołka wzrostu (fot. H. van Herk)

Czas wykonania zabiegu przycinania liścia jest bardzo ważny, ponieważ pędy pomidorów rosną bardzo szybko, również ich rozwój jest bardzo szybki. Na przykład już 5-6 dni po uszczykiwaniu następuje inicjacja pierwszego grona kwiatowego, a 10-12 dni później drugiego – o ile prawidłowo dbamy o rośliny.

Na przykład Swetelle jest odmianą bardzo szybko kiełkującą i szybko rosnącą, z tego względu ma większe tendencje do tworzenia nierównych pędów po uszczykiwaniu. Powyższe zdjęcie dowodzi jednak, że wzrost i rozwój jej rozsady można kontrolować poprzez wprowadzenie odpowiedniej strategii dotyczącej klimatu (temperatury, doświetlania i „pracy” kurtyn termoizolacyjno-cieniujących) oraz nawadniania. Konieczne jest jednak również zaplanowanie i odpowiednie wykonanie koniecznych zabiegów (uszczykiwanie, redukowanie powierzchni liści oraz rozstawianie roślin).

Kompaktowa rozsada odmiany Swetelle, u której zredukowano o 33% powierzchnię drugiego liścia (fot. H. van Herk)

Kompaktowa rozsada odmiany Swetelle, u której zredukowano o 33% powierzchnię drugiego liścia (fot. H. van Herk)

Automatyzacja w produkcji rozsady pomidorów

W obecnych czasach pracownicy są coraz trudniej dostępni, nie tylko do zbioru owoców, ale także w czasie szczytowego zapotrzebowania podczas produkcji rozsady. Ze względu na przygotowywanie coraz większych partii rozsady oraz prowadzenie jej produkcji niemal przez cały rok – z racji rozwoju upraw doświetlanych – rośnie zapotrzebowanie producentów rozsady na pracę. Kilka firm rozsadowych wprowadziło automatyzację niektórych procesów – takich jak selekcja siewek, przesadzanie, wbijanie patyczków w kostki, pakowanie.

Poniżej zamieszczam linki do filmów przedstawiających zautomatyzowane wbijanie patyczków w kostki rozsadowe…

…oraz zautomatyzowane rozstawianie roślin.

Oczywiście nadal są procesy, takie jak przypinanie pędów, które mogłyby być zautomatyzowane z racji dużej pracochłonności, ale już powyższe rozwiązania są dużymi krokami naprzód.

Przyszłość – rozwój upraw doświetlanych

Moim zdaniem uprawy doświetlane zmienią przyszłość produkcji niektórych gatunków. Prowadzone są bardzo poważne doświadczenia z doświetlaną uprawą oberżyny i przedstawiają się one bardzo obiecująco. Ogórki uprawiane z doświetlaniem asymilacyjnym, w systemie wysokiego drutu, dają o wiele wyższy i lepszej jakości plon. Jedynie w przypadku uprawy papryki nie obserwuje się tak mocnego rozwoju. Nie ma wątpliwości, że w uprawach doświetlanych najważniejszym warzywem są pomidory, na przykład w Holandii ponad połowę powierzchni uprawy tego gatunku zajmują już nasadzenia z doświetlaniem asymilacyjnym. Również w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Skandynawii i Francji rozwijają się doświetlane uprawy pomidorów.

Trend ten ma związek z zapotrzebowaniem sieci handlowych na całoroczne zaopatrzenie w produkty o wyrównanej, wysokiej jakości. Jako że na południu Europy nie jest możliwe wyprodukowanie zimą pomidorów o jakości spełniającej te wymagania, rozwijają uprawy doświetlane na północy Europy. Zamożni konsumenci z północnej Europy są skłonni płacić za produkty wysokiej jakości i oczekują dostępności takich pomidorów różnych typów i kolorów.

Innym zagadnieniem jest fakt, że produkcja pomidorów latem, gdy na rynku jest ich nadmiar, nie jest już dochodowa. Latem ceny tych warzyw utrzymują się na niskim poziomie przez wiele tygodni, a plonowanie jest wysokie – skutkuje to dużymi nakładami pracy przy niskich zyskach. Z tego powodu wielu ogrodników przechodzi na uprawę pomidorów specjalnych – malinowych, brązowych czy żółtych, o różnych kształtach owoców… lub na prowadzenie upraw doświetlanych. Rozwój upraw doświetlanych ma wpływ na zmiany w produkcji rozsady.

Rozsada pomidora w początkowej fazie kwitnienia

Uprawy doświetlane, rozpoczynane w Europie we wrześniu, mają specyficzne wymagania! Wynika to z faktu, że warunki na zewnątrz są w tym okresie korzystne (umiarkowane lub wysokie temperatury, wystarczająca ilość naturalnego światła, ciepłe noce – z temperaturą powyżej 15C). Z tych względów w uprawie konieczne jest silnego kontrolowanie wzrostu i rozwoju roślin, najlepszym sposobem kontroli jest sadzenie roślin z kwitnącym lub wykształconym pierwszym gronem. Jeszcze kilka lat temu sadzenie pomidorów z wykształconym pierwszym i drugim gronem (fot. 3) było w Holandii popularne, ale zrezygnowano z tego ze względu na duże nakłady pracy na sadzenie takich roślin i częste uszkadzanie pierwszego grona. Cel uprawy jednak nie zostanie osiągnięty, gdy „najlepszy kontroler” wzrostu i rozwoju roślin – czyli pierwsze grono – nie jest właściwie wykształcone.

Grono na chwilę przed kwitnięciem, rozsada pomidora o dobrym wigorze (fot. H. van Herk)

Grono na chwilę przed kwitnięciem, rozsada pomidora o dobrym wigorze (fot. H. van Herk)

Z tych względów obecnie sadzi się rośliny już niemal kwitnące, o 2 lub 3 wierzchołkach. W takich przypadkach rozmiar kostki rozsadowej powinien wynosić 10 x 15 x 7,5 cm, co daje producentowi rozsady możliwość lepszego sterowania wzrostem i rozwojem roślin poprzez podlewanie, zwłaszcza po posadzeniu roślin i ich rozstawianiu. Nie da się skutecznie wpływać na tendencje rozwoju roślin w ostatnim tygodniu produkcji rozsady – to powinno być zrobione wcześniej.

Rośliny trójpędowe

Z racji ciągłego wzrostu cen nasion coraz popularniejsza staje się rozsada szczepiona 3-pędowa. Uprawę z takiej rozsady rozpoczyna się w takim samym jak dotychczas zagęszczeniu pędów na jednostkę powierzchni, ale przy użyciu mniejszej liczby roślin. Uzyskanie takiej rozsady nie jest łatwe dla jej producentów, zwłaszcza odmiany o dużych owocach tak naprawdę nie bardzo nadają się do produkcji takich roślin. Jest to więc swego rodzaju wyzwanie i staje się specjalizacją. Trzeba wiedzieć, jak każda odmiana uprawiana z takiej rozsady zachowuje się reaguje podczas sezonu.

Czy jest wolne miejsce?

W przeszłości wyprodukowanie kilku partii rozsady przez jej producenta w sierpniu lub wrześniu brzmiało jak doskonały pomysł – ze względu na wolne miejsce w mnożarkach. Obecnie jednak, przy coraz większym rozciągnięciu w czasie terminów sadzenia pomidorów i znacznym zwiększeniu powierzchni upraw i produkcji różnych typów oraz odmian, produkcja rozsady osiąga mistrzowski poziom specjalizacji i musi być starannie zaplanowana. Niektóre działy powinny być pozostawione i przeznaczone tylko na produkcję do upraw doświetlanych – z racji instalacji (posadzki, lampy, kurtyny itp.), ale także ze względu na higienę produkcji.

Niektórzy ogrodnicy i producenci rozsady próbują planować produkcję z rocznym wyprzedzeniem. Może nieco za wcześnie, ale to jest poważna gra.

Artykuł ukazał się w czasopiśmie „Pod Osłonami” 1/2019 i jako jedyny z tego wydania jest w całości publikowany również na portalu, w wersji poszerzonej o materiały filmowe.

Hans van Herk, właściciel firmy doradczej Propagation Solutions, doradza w produkcji rozsady warzyw szklarniowych na całym świecie, co daje mu dobry przegląd rozwoju tej specjalizacji i nowinek technologicznych z tej dziedziny. Pozwala to Autorowi  podzielić się z Czytelnikami portalu i czasopisma Pod Osłonami najnowszymi informacjami na temat aktualnej sytuacji w produkcji rozsady pomidorów.

Chryzantemy_fot. A-Cecot

Konferencja na temat chryzantem – w 2020 roku w Bydgoszczy!

Pracownicy naukowi Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy planują zorganizowanie konferencji pod tytułem „Najnowsze osiągnięcia w uprawie oraz hodowli chryzantem i innych roślin ozdobnych” – w dniach 5-6 listopada 2020 r. Już [...]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

TSW 2020 Baner 10
HortiAdNet