PODosłonami.pl

Gardenia
Agro-Sorb 2020
Yara od 11 01 2019

Pordzewiacz pomidorowy – coraz częstszy szkodnik w uprawach pod osłonami

Pordzewiacz pomidorowy (Aculops lycopersici) jest szpecielem (Eriophyoidea) i należy do roztoczy (Acarida). Pierwsza wzmianka w literaturze ukazała się 80 lat temu w Australii. Mimo, że początkowo występował lokalnie, bardzo szybko się rozprzestrzeniał i pod koniec XX w. był jednym z najważniejszych szkodników pomidora w skali całego świata. W latach 80. XX wieku znany był już w obu Amerykach, Japonii oraz w Europie. W Polsce, w uprawach pod osłonami pojawił się w roku 2005.

Objawy żerowania pordzewiacza pomidorowego na roślinie pomidora (fot. H. Ratajkiewicz)

Objawy żerowania pordzewiacza pomidorowego na roślinie pomidora (fot. H. Ratajkiewicz)

Pordzewiacz pomidorowy – problemy z identyfikacją

Wszędzie tam, gdzie pordzewiacz pomidorowy pojawiał się po raz pierwszy, były problemy z jego identyfikacją.  Początkowo objawy żerowania – łodyga i starsze liście o jaśniejszym zabarwieniu niż u roślin zdrowych, zasychające liście, brązoworudy nalot – brano jako objawy chorobowe. Zła diagnostyka była przyczyną poważnych problemów w produkcji pomidorów pod osłonami, szczególnie na uprawach doświetlanych, ponieważ brak odpowiedniej ochrony roślin przyczynia się do  znacznego obniżenia plonu, a oszpecenie owoców dyskwalifikuje je z handlu. Roślinami żywicielskimi pordzewiacza są: pomidor, papryka,  oberżyna,  tytoń, ziemniak i inne gatunki z rodziny psiankowatych.

Mimo że, pordzewiacz pomidorowy należy do tego samego rzędu co przędziorki i ma podobny aparat gębowy, objawy żerowania są inne.

Objawy żerowania pordzewiacza

Największe zagęszczenie szpecieli na roślinie zawsze jest na granicy uszkodzonej i zdrowej tkanki. Pierwszych szpecieli należy szukać na roślinach w pobliżu rur centralnego ogrzewania, na dolnej części łodygi – zaatakowana łodyga jest jaśniejsza, następnie trzeba sprawdzać górną stronę starszych liści, które są jaśniejsze. W niektórych miejscach, uszkodzenia można  dostrzec bez problemu – łodyga lub liście zaatakowane przez pordzewiacza są rdzawo zabarwione, ponieważ skupiska szpecieli mają rdzawy kolor. Pordzewiacz również żeruje na szypułkach kwiatów co powoduje ich zrzucanie lub nie zawiązywanie owoców.

Morfologia i biologia pordzewiacza pomidorowego

Do potwierdzenia obecności szpecieli w początkowym okresie rozwoju populacji konieczne jest wykonanie obserwacji z użyciem urządzenia powiększającego obraz 10-cio krotnie.

Dorosłe szpeciele mają kształt torpedowaty, ich ciało jest  koloru od kremowobrązowego do żółtopomarańczowego. Długość ciała osobników dorosłych – 0,2 mm, a szerokość około 0,05 mm.  Larwy i nimfy są podobne do dorosłych szpecieli ale nieco mniejsze.

W rozwoju szpecieli ważna jest wilgotność względna powietrza – najlepsza jest bardzo niska ok. 30%, ale znosi również wyższą. Temperatura optymalna to około 25o C. W sprzyjających warunkach samica  żyje średnio 22,1, a samiec 16,5 dnia. W tym czasie samica może złożyć od 10 do 53 jaj. Jaja składa na dolnej części łodygi, na ogonkach liściowych i spodniej stronie liści. Ich rozwój trwa około 3 dni. Stadium larwalne i nimfalne obejmuje okres 2 do 3 dni.  W Polsce, w ciągu całego sezonu wegetacji szkodnik rozwija się przede wszystkim w uprawach pod osłonami, ale może również rozwijać się  na pomidorach uprawianych w polu, gdzie dostaje się razem z rozsadą. Dalej może je przenosić wiatr, oraz biernie – na przedmiotach, maszynach, ciele zwierząt, ludziach, a także owadach.

Profilaktyka i zwalczanie

Najważniejsze jest dbanie o czystość produkcji – stworzenie tzw. strefy czystej (obowiązkowe czyste kombinezony ochronne lub czysta odzież robocza, czyste narzędzia i urządzenia używane w produkcji), by nie przenosić szpecieli.  Właściwie przeprowadzona dezynfekcja po zakończeniu cyklu produkcyjnego minimalizuje przetrwanie tego szkodnika w okresie pomiędzy kolejnymi cyklami uprawowymi. W czasie wegetacji można prowadzić ochronę biologiczna i chemiczną.

Do ochrony biologicznej…

…przeznaczony jest Amblyseius (Typhlodromips) montdorensis (Montdorensis-System i Montdorensis-BreedingSystem). Drapieżnego roztocza introdukuje się  zapobiegawczo lub zaraz po pojawieniu się szkodnika. Aplikacja powinna następować jak najbliżej skupisk szpecieli. Dawkę należy dostosować do liczebności szkodnika. Amblyseius montdorensis zwalcza  głównie I i II stadium larwalne wciornastka oraz larwy mączlików, a także pordzewiacza pomidorowego. Nie atakuje dorosłych mączlików i wciornastków.

Ochrona chemiczna

W Polsce nie ma do tej pory żadnego zarejestrowanego akarycydu przeciwko pordzewiaczowi pomidorowemu, ale przypuszcza się, że będzie on zwalczany podczas zabiegów przeciwko przędziorkom. Zarejestrowany jest polimer silikonowy – Siltac EC (0,15–0,2%),  olej roślinny – Emulpar 940 EC (0,9–1,2%) i polisacharyd – Afik (0,2–0,3%).

Afik

Skuteczność działania tych środków jest uzależniona od techniki wykonania zabiegu. Rośliny muszą być dokładnie i obficie pokryte cieczą, zwłaszcza dolne części roślin, szczególnie łodyg, które wyglądają na jeszcze zdrowe.

Emulpar

 

 

1 komentarz do “Pordzewiacz pomidorowy – coraz częstszy szkodnik w uprawach pod osłonami

  1. Adam
    / Odpowiedź

    przecież Mondorensis nie działa na pordzewiacza – co za bzdura! Widzę takie informacje podpisane przez znawców to ręce opadają! Nawet jak się żywi – to nie zatrzymuje rozprzesrzeniania się pordzewiacza – nie można w takim razie powiedzieć że „zwalcza”.

Skomentuj Adam Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Florensis_Dianthus
Adagri_KANEMITE_29c_na wyklikanie
VISCOIN
HortiAdNet