PODosłonami.pl

HAZERA 2
Agro-Sorb
Yara od 11 01 2019

Warzywa psiankowate – smak, zdrowie, uroda. Cz. III – Różnorodność odmian

Warzywa psiankowate należą do jednej z bardzo ważnych z punktu widzenia gospodarczego grupy roślin uprawnych. Z tego powodu należące do niej gatunki stanowią obiekt zainteresowań genetyków. Konferencja zorganizowana latem w Krakowie była okazją do zapoznania się z bioróżnorodnością wśród gatunków z rodziny Solanaceae.

Uprawa pomidorów z różnych firm nasiennych, fot. A. Wize

Cechy odmianowe i kolekcja

Wszystkie warzywa psiankowate pochodzą z regionów subtropikalnych, z tego wnikają ich wysokie wymagania termiczne. Wśród odmian pomidorów i papryki przeznaczonych zarówno do upraw polowych, jak i pod osłonami występuje duże zróżnicowanie. Dotyczy ono pokroju rośliny, typu i siły wzrostu, koloru i kształtu owoców (są to jagody), ich składu chemicznego, przydatności do uprawy w określonych warunkach, odporności na choroby i szkodniki. Stosunkowo wczesny termin konferencji i tegoroczne bardzo zmienne warunki atmosferyczne nie pozwoliły w pełni ukazać w 100% zróżnicowania pomiędzy roślinami odmian i typów sprowadzonych z różnych regionów świata. Zdecydowana większość roślin była uprawiana z wykorzystaniem polimerów – ściółek z włókniny polipropylenowej, polipropylenowej z fotodegradantem oraz wykonanych z polikwasu mlekowego.

Mniej znane gatunki

Oprócz zaprezentowanych w Krakowie m.in. miechunek, uwagę gości zwracały dwa gatunki psianek: melonowa (Solanum muricatum) i stuliszolistna (S. sisymbriifolium). Oba gatunki przy sprzyjających warunkach środowiskowych bardzo silnie się rozkrzewiają. Wstępne obserwacje oraz skromna literatura wskazują, że są trudne w uprawie z kilku względów. Psianka melonowa ma wysokie wymagania termiczne, lecz jednocześnie zbyt wysoka temperatura powietrza (powyżej 30℃) wpływa hamująco za zawiązywanie owoców (roślina obficie kwitnie, lecz zrzuca zawiązki), podobnie działa niedobór światła. W optymalnych warunkach pomimo obfitego kwitnienia roślina wiąże w jednym gronie jedynie ok. 5% kwiatów. Gęsto ulistnione pędy bardzo łatwo jest rozmnażać wegetatywnie. Tworzy owoce owalne kremowe, z fioletowymi smugami i bardzo niewielką ilością drobnych nasion, których ilość zależy od formy wyjściowej rośliny, rodzaju zapylenia i warunków uprawy. Psianka stuliszolistna tworzy pęd główny podobnie jak pomidor (lecz sztywny) z wieloma pędami bocznymi. Cała roślina jest gęsto pokryta kolcami, tworzy kwiaty podobne do kwiatów ziemniaka, lecz kilkukrotnie większe, początkowo białe, przebarwiające się wraz z upływem dnia na jasnoniebiesko. Liczne, czerwone owoce znajdują się w kolczastej okrywie. Jest chętnie zasiedlana przez stonkę ziemniaczaną, w stopniu podobnym jak oberżyna i dlatego może stanowić roślinę wskaźnikową dla tego szkodnika.

Propozycje od specjalistów

Pomidory

W wysokim tunelu foliowym pokazano wiele odmian pomidorów z różnych segmentów tego gatunku, przeznaczonych do upraw na dużą skalę. Reprezentująca na spotkaniu firmę Hazera Małgorzata Zadura wskazała, że w asortymencie znajdują się odmiany polecane do uprawy ekologicznej m.in. Cornabel o oryginalnym kształcie owoców (wydłużonej papryki) i dużej masie nawet w niektórych przypadkach przekraczającej 350 g. Jest ona polecana do uprawy już od wczesnych, marcowych nasadzeń, a dzięki silnemu wigorowi może być uprawiany również w przedłużonych cyklach. Należy zapewnić zwiększone nawożenie potasem, a w okresie intensywnego dorastania owoców, również magnezem i żelazem. Do upraw ekologicznych dostosowana jest m.in. odmiana VP1 – znana producentom wyjątkowo wczesna odmiana kulistego pomidora malinowego, do uprawy na cztery lub pięć gron. Owoce są żebrowane, mięsiste do 300 g, bez tendencji do tworzenia zielonej piętki i zaburzeń fizjologicznych. Jednym ze szlagierów niedawno wprowadzonych do obrotu jest pomidor Jangcy. Jest on polecany na krótki cykl uprawy (do 7 gron). Odznacza się wysokim potencjałem plonotwórczym. Wiąże 5-7 śliwkokształtnych, twardych owoców malinowych w gronie, o masie 160-180 g.

O ofercie Yuksel Tohum Seeds mówiła Elżbieta Cichoszewska. Cassarosa to jedna z topowych odmian pomidorów tej firmy do upraw całorocznych w szklarni i do tuneli foliowych. Rośnie silnie, ma krótkie międzywęźla i dużą powierzchnię liści, które chronią owoce przed oparzelizną słoneczną. Owoce są lekko spłaszczone, karbowane. Owoce duże o masie 200-250 g i więcej, wskazane jest pozostawianie 4 owoców w gronie. Do Cassarosy zbliżony pod względem samej rośliny jest „czekoladowy” Bucanero, o bardzo oryginalnych i smacznych owocach. Są one wielokomorowe, osiągają masę nawet do 300 g. Jedną z koktajlowych odmian jest Tiger o owocach barwy czekoladowo-ceglastej, z lekkimi przebarwieniami na całej powierzchni. Mają one wysoką zawartością likopenu. W gronach zebranych jest po 8-10 pomidorów, o masie 40-45 g. Odmianę tę wyróżnia wyjątkową twardością owoców w porównaniu z pozostałymi odmianami z tego segmentu, nie mają one skłonności do pękania.

Charakterystykę odmian marki Seminis przybliżył jej przedstawiciel, Piotr Dutkowski. Jedną z nowo zarejestrowanych odmian malinowych jest Pink ID. Wiąże owoce o średniej masie 200 g, nie mające tendencji do tworzenia zielonej piętki. Jest polecana zarówno do nasadzeń wczesnych jak i do uprawy jesiennej. Spośród czerwonych odmian wielkoowocowych na uwagę zasługuje Partova. Jej owoce o masie 180-220 g B mają bardzo ładną, delikatną szypułkę. Są one intensywnie wybarwione, o niewielkim rdzeniu. Pomidor Matissimo tworzy owoce nieco cięższe (do 250 g). Zaletami obydwu odmian jest wysoka trwałość pozbiorcza, niski udział rdzenia w owocach oraz łatwość dostosowania się do warunków uprawy panujących w obiekcie.

W segmencie pomidora mięsistego do uprawy w tunelach w ofercie firmy Enza Zaden znajduje się m.in. wczesna odmiana Baikonur, polecana do wiosennej uprawy. Rośliny mają luźny pokrój i silny wigor. Owoce wybarwiają się intensywnie na kolor czerwony, mają ok. 200 g. Są one twarde, niepodatne na pękanie, przebarwienia i inne zaburzenia fizjologiczne. „Malinową” propozycją do tuneli pokazaną podczas krakowskiej konferencji był pomidor znajdujący się jeszcze w testach – o numerze E15B50756.

Z portfolio firmy HM.Clause zaprezentowano m.in. pomidory wydłużone (Dartagnan) i Giulietta (w typie San Marzano). To odmiany o silnym wigorze i jednocześnie dobrze zbalansowanym wzroście, nadające się do uprawy w tunelach lub przy palikach. Wymagają one o ok. 20% zwiększonego, w stosunku do standardów, nawożenia wapniem, co ma zapobiegać suchej zgniliźnie wierzchołków owoców. Celesteen to standardowy, okrągły czerwony pomidor wielkoowocowy, pomidory tej odmiany osiągają 200-250 g, są lekko karbowane. Rośliny są dobrze zbalansowane i tworzą owoce równomiernie przez cały okres wegetacji. Odmiana polecana od nasadzeń marcowych, wskazane jest zwiększenie nawożenie potasem przy zmniejszonej dawce azotu. W typie Bawolego Serca, o bardzo smacznych owocach jest Corazon. Owoce w kształcie sakiewki osiągają średnią masę 200 g. Odmiana bardzo dobrze reaguje na szczepienie. Długie grona z osadzonymi na nich żółtymi owocami (25 g) nawet do 16 sztuk charakteryzują koktajlową odmianę Goldwin. Owoce polecane są do zbioru luzem, wyjątkowo słodkie. Rośliny mają silny wigor. Jedną ze stosunkowo nowych odmian tej firmy jest Kongo (CLX 37898). Odmiana wiąże malinowe owoce w kształcie śliwki. Są twarde i długo utrzymują się w gronie, na którym może znajdować się nawet 7 pomidorów. Rośliny są dobrze zbalansowane, o krótkich międzywęźlach. Odmiana jest odporna i/lub tolerancyjna na większość chorób.

Reprezentujący firmę Syngenta, Władysław Tokarczyk przedstawił cechy odmiany pomidora Hapynet i papryki Balta, które dla porównania były uprawiane zarówno w tuneli jak i w polu. Okazało się, że malinowy Hapynet pomimo, że jest przeznaczony do uprawy w polu, dobrze sprawdził się również w tunelach, tym bardziej, że w tym przypadku jego smaczne owoce nie stawały się obiektem stołowania się ptaków. Jest to średnio późna odmiana samokończąca. Silny wigor i duże ulistnienie pozwalają na wytworzenie owoców o masie przekraczającej w sprzyjających warunkach 300 g. Odmiana nie jest podatna występowanie suchej zgnilizny wierzchołków owoców. Dobrze wytrzymuje w okresie wysokich temperatur.

Papryka

Balta (Syngenta) to propozycja przede wszystkim na stanowisko wieloletniej uprawy papryki z powodu bogatego pakietu odporności. Tworzy czerwone owoce typu blok, o pokaźnych rozmiarach i masie 250-280 g. Nie zakleszczają się na rośłinie. Cechuje je brak tendencji do pękania i wysoka trwałość pozbiorcza. Same rośliny są średniej wielkości, o otwartym pokroju. Ze względu na duże i ciężkie owoce odznacza się wysokim plonem.

W tym segmencie znalazła się również odmiana Dragoney (Enza Zaden). Jej rośliny o silnym wigorze i o luźnym pokroju wiążą owoce lekko wydłużone o średnicy do 100 mm wybarwiające się na ciemnoczerwony kolor. Równomiernie plonuje przez cały okres wegetacji i również wykazuje tolerancję na choroby odglebowe.

Ze względu na długą trwałość pozbiorczą owoce odmiany Aifos (Seminis) polecane są na zaopatrzenie supermarketów i na eksport nadaje się. Jej owoce są średniej wielkości, grubościenne (do 1 cm), typu blok, o czerwonej barwie. Bardzo dobrze prezentują się w opakowaniach kartonowych. Pierwsze owoce są większe, nadają się więc na zaopatrzenie rynku warzyw świeżych.

Intensywnie pomarańczowe owoce typu blok ma odmiana Clementine (Yuksel Tohum Seeds). Wcześnie wchodzi w owocowanie, ma zwarty pokrój, rośnie umiarkowanie szybko. Owoce nie mają tendencji do mikrospękań, są 3-4 komorowe, osiągają masę 220-250 g. Równie wczesną odmianą tej firmy hodowlano-nasiennej jest Armageddon, typu Kapia. Na tle pozostałych odmian wyróżnia się silnym wigorem i intensywnym wzrostem – wymaga odpowiedniego prowadzenia. Wykazuje tolerancję na niższe temperatury. Owoce są stożkowato wydłużone, ciemnoczerwone, o długości 22-24 cm.

Wybrane zdjęcia w artykule zostały zamieszczone za zgodą ich autorów, za co redakcja pragnie serdecznie podziękować p. Ilonie Maczek z MODR z s. w Karniowicach, p. Karolinie Dudce oraz p. Gabrielowi Wojcieszkowi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

HortiAdNet