Konferencja AIPH z serii Green City – innowacyjnie o zieleni w miastach i o przyszłości naszej planety

PODosłonami.pl

De Ruiter baner 2
Agro-Sorb 2020
Yara od 11 01 2019

Konferencja AIPH z serii Green City – innowacyjnie o zieleni w miastach oraz przyszłości naszej planety

W Światowym Dniu Ziemi, 22 kwietnia br., odbyła się – w formule online – konferencja pod hasłem Green City (Zielone Miasto) zorganizowana przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Producentów – Ogrodników (AIPH). Zgromadziła uczestników z 45 krajów i dała przegląd udanych przedsięwzięć, które zmieniły oblicze przestrzeni zurbanizowanych, przedstawiła inspiracje na temat skutecznego współczesnego podejścia do idei Green City, a także opisała wyzwania, jakie stoją przed osobami odpowiedzialnymi za zieleń miejską.

Promowanie idei Green City (tu migawka z Barcelony) jest jednym z celów AIPH

Promowanie idei Green City (tu migawka z Barcelony) jest jednym z celów AIPH (fot. Gabino Carballo/print screen)

Od szarości do zieleni, czyli konieczne są śmiałe wizje przemian

Wykład prof. Roba Adamsa pt. „Transformacja miejskiego krajobrazu centrum Melbourne – z szarego na zielony” stanowił punkt wyjścia do omawiania podczas konferencji korzystnych przemian, jakie zachodzą na świecie pod hasłem Green City.

Prelegent zaprezentował wiele działań podjętych przez Melbourne w ciągu ostatniego 35-lecia, mających na celu przekształcenie tej aglomeracji. Początkiem zmian było uświadomienie sobie przez władze w 1985 r., że miasto cofa się pod względem finansowym, społecznym i środowiskowym (centrum opustoszało na rzecz przedmieść, a samochody były wszechobecne). Rob Adams, jako miejski architekt Melbourne współtworzył w 1985 r. plan strategiczny dla tego miasta, mający uczynić je lepszym miejscem do życia, przyciągającym ludzi (odzyskiwanie w centrum przestrzeni ulicznej zawłaszczonej przez ruch samochodowy, poszerzenie chodników, eliminacja asfaltu i sadzenie drzew, tworzenie zielonych „plam” i korytarzy dla przechodniów oraz terenów rekreacyjnych z naturalnym zacienieniem, zbieranie wody opadowej i używanie jej na terenach zieleni, zakładanie nowych parków – do 2021 r. włącznie zaplanowano 10 takich realizacji). Od 1992 r. Melbourne, które kontynuuje proces zmian zapoczątkowanych w 1985 r., stało się liderem „zielonych” przemian, by siedmiokrotnie uzyskać tytuł najbardziej przyjaznego do życia miasta na świecie (wg czasopisma The Economist). Wiele miast wzięło przykład z Melbourne, które pozostaje jednym  z wzorów prawidłowej walki ze zmianami klimatycznymi (zieleń pozwala o 40C obniżyć temperaturę w obrębie aglomeracji).

W dyskusji Rob Adams stwierdził m.in., że w wielu miastach bezwład decyzyjny i polityczne uwarunkowania hamują postęp, którego przykłady można znaleźć w Melbourne. Podkreślił zarazem, że podstawą sukcesu, który dotyczy tej aglomeracji, były śmiałe wizje jej przekształcenia z „szarej w zieloną”.

Wiedeń – Green City w centrum Europy  

Prezentacja Marii Vassilakou o Wiedniu, dawała odpowiedź na pytanie: „Co sprawia, że ​​miasto nadaje się do życia?”

Prelegentka ta w latach 2010-2019 pełniła funkcję wiceburmistrza Wiednia – była odpowiedzialna za urbanistykę, ruch drogowy i transport, ochronę klimatu, energetykę. W jej gestii znalazł się szeroko zakrojony program transformacji, obejmujący liczne innowacyjne projekty, których realizacja przyczyniła się w znacznym stopniu do uzyskania przez Wiedeń parę lat temu pozycji lidera międzynarodowych rankingów dotyczących jakości życia. Maria Vassilakou postrzega przyjazne miasta jako zielone, otwarte, niedrogie dla obywateli, sprzyjające rodzinie, charakteryzujące się bioróżnorodnością, mające sprawny, tani dla mieszkańców system transportu publicznego i rozbudowaną sieć połączonych traktów pieszych. Obecnie M. Vassilakou jest członkiem rady ekspertów UE – Horizon Mission ds. neutralnych klimatycznie inteligentnych miast, doradzając Komisji Europejskiej w zakresie projektowania takich przestrzeni i realizacji tego typu projektów.

Stolica Austrii podlega zielonej transformacji od ponad dziesięciu lat. Miasto, składające się z 23 gmin, ma dobrze rozbudowaną sieć transportu publicznego (w tym metro) oraz stale zwiększającą się liczbę ludności (o 25 000 osób rocznie), której 62% żyje w subsydiowanych mieszkaniach komunalnych. Obecnie zieleń stanowi 53% powierzchni Wiednia, a jego przekształcanie bazowało m.in. na ścisłej współpracy sektora publicznego i prywatnego. Obsadzone zielenią i pozbawione asfaltowych nawierzchni ulice stają się dla wiedeńczyków ulubionymi miejscami spędzania czasu, także latem, gdy – dzięki drzewom – dają schronienie przed upałem. Obecnie 56% codziennego przemieszczania się ludzi w Wiedniu odbywa się na piechotę. Jeśli chodzi o szeroką wizję stworzenia miasta przyjaznego dla mieszkańców, w centrum uwagi znalazła się rodzina. Maria Vassilakou podkreśliła, że miasto, w którym chce się żyć, jest przede wszystkim przyjazne dzieciom (zdrowe, bezpieczne środowisko, łatwy dostęp do natury), gdyż „to, co dobre dla najmłodszych, jest korzystne dla wszystkich pokoleń”. Położono też nacisk na rewitalizację terenów zdegradowanych i przekształcenie ich w osiedla, które łączą się z tkanką miasta za pomocą zielonych korytarzy (ścieżek, przestrzeni dla ruchu pieszych oraz rowerzystów). Tworzone osiedla, niezależnie od lokalizacji i proweniencji, zawsze mają centralnie usytuowany obszerny teren zieleni, osiągalny dla wszystkich, a mieszkańcom gwarantuje się łatwy dostęp do środków komunikacji aglomeracyjnej. Nie brakuje nowych miejskich farm (publiczne „ogrody działkowe”), które kreują ducha wspólnoty u użytkowników. Mieszkańcy tworzą też z własnej inicjatywy, ale przy wsparciu władz, ogrody kieszonkowe („cocreation”). Ponadto zwracają uwagę sztuczne wyspy na Dunaju, które chronią miasto przed powodzią, a zarazem są weekendowym miejscem wypoczynku i stały się tak popularne, że stanowią obecnie „drugie centrum” Wiednia.

Maria Vassilakou nawiązała do obecnej, szczególnej sytuacji : „Odrodzenie miast po pandemii będzie w dużej mierze zależało od ich transformacji – zazielenienia terenów zurbanizowanych w celu stworzenia przyjaznej ludziom przestrzeni oraz nowych możliwości dla mieszkańców”.

Barcelona – kolejny dobry przykład

Anne Jaluzot przedstawiła studium przypadku dotyczące Barcelony. Ta urbanistka z 19-letnim doświadczeniem zdobytym głównie w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, specjalizuje się w ekologicznym podejściu do polityki miejskiej, projektowania i rewitalizacji. Pracuje jako niezależny konsultant w dziedzinie zazieleniania miast. Przygotowała publikacje: Trees in the Townscape: A Guide for Decision Makers (2012) oraz Trees in Hard Landscapes: A Guide for Delivery (2014) – przewodniki po najlepszych praktykach dotyczących „zalesionych” miast, wykorzystywania drzew w aglomeracjach XXI wieku.

Barcelona to jedno z pięciu najgęściej zaludnionych miast w Europie. W ostatniej dekadzie bardzo się zmieniło pod względem zielonej infrastruktury i podejścia do organizacji ruchu ulicznego. Z udziałem lokalnych polityków przystąpiono do realizacji kompleksowej strategii, która przekształca aglomerację w miejsce przyjazne dla ludzi, roślin i zwierząt. Przed transformacją 70% publicznej przestrzeni miasta przypadało na drogi dla samochodów prywatnych, którymi mieszkańcy realizowali tylko 17% codziennych podróży (natomiast 83% takich transferów odbywało się z wykorzystaniem transportu publicznego oraz rowerów). Punktem wyjścia było więc odzyskanie części terenów miasta dla użytku większości mieszkańców (drogi dla pieszych kosztem jezdni, zastępowanych pasami zieleni). Wprowadzono model tzw. superbloków (w sumie ma być ich 503), które organizowane są na jednakowych zasadach, zmieniając miasto (m.in. tylko jednokierunkowy ruch w obrębie bloku, parkingi dla mieszkańców – głównie podziemne). Dotychczasowe działania, podejmowane w konsultacji z mieszkańcami, już pobudziły interakcje społeczne i zmniejszyły zanieczyszczenie środowiska w aglomeracji. Kolejne projekty dotyczące zielonych przestrzeni zakładają 80% zacienienia, użycie nawierzchni o minimum 20-procentowej przepuszczalności dla wody.

Anne Jaluzot powiedziała, że dzięki „zielonej” transformacji, w Barcelonie przewiduje się rocznie 1,7 mln € oszczędności w wydatkach na zdrowie.

Potrzeba efektywniejszego planowania

Peter Massini, dyrektor firmy Future Nature Consulting Ltd. z Wielkiej Brytanii jest twórcą miejskiej polityki dotyczącej zielonej infrastruktury. Przez ostatnie 10 lat kierował taką polityką w Greater London Authority, tworząc ramy strategii ochrony środowiska Londynu, które mają na celu uczynienie tego miasta zieleńszym, bardziej przyjaznym mieszkańcom i odpornym na procesy urbanizacyjne (resilient city). To ważne wyzwanie dla stolicy Zjednoczonego Królestwa, która obecnie ma 8 mln ludności, ale ocenia się, że w 2050 r. liczba ta zwiększy się do 12 mln.

Prelegent przedstawił przegląd obiektywnych (liczbowych) wskaźników zazieleniania, które są wykorzystywane przy opracowywaniu miejskiej polityki środowiskowej (urban greening factors – przeliczniki te dotyczą nie tylko tradycyjnych terenów zieleni, ale też choćby zielonych dachów). Powiedział m.in.: „Jeśli mamy uczynić Londyn miastem zrównoważonym (sustainable), to jego tkanka zurbanizowana musi zapewniać przestrzeń zarówno dla ludzi, jak i dzikiej przyrody, przynosząc korzystne rozwiązania funkcjonalne w sferze zdrowia publicznego, zapobiegające też zmianom klimatycznym”.

Integracja przestrzeni pozamiejskiej i zurbanizowanej (zacieranie granic), z naciskiem na ochronę środowiska i zwiększaniem bioróżnorodności to, zdaniem P. Massiniego współczesna konieczność. Bardzo ważne miejsce w podejściu do zagadnienia pt. Green City musi przy tym zajmować zrównoważona gospodarka wodą, co należy uwzględniać przy zakładaniu nowych parków i innych publicznych terenów zieleni.

Ruch społeczny sprzymierzeńcem transformacji

Jennifer McKelvie, przewodnicząca Komisji Infrastruktury i Środowiska w Radzie Miejskiej Toronto (Kanada) opowiedziała o roli młodych działaczek, które walczą ze zmianami klimatycznymi oraz o inspirowaniu takich aktywistów. Zaprezentowała program C40 Women for Climate (zrzesza on 17 miast) i liderki tego ruchu w Toronto, a także ich osiągnięcia. Uczestniczki te pracują nad samodzielnie zainicjowanymi projektami, które są zgodne z miejskimi przedsięwzięciami /strategiami TransformTO i Resilience Strategy. Zapoczątkowany w 2017 r. w Toronto pierwszy z tych programów zawiera zestaw długoterminowych celów, które służą zmniejszaniu lokalnej emisji gazów cieplarnianych. Strategia odporności miasta (Toronto) na procesy urbanizacyjne określa z kolei działania, które pomogą mu przetrwać i rozwijać się w obliczu współczesnych wyzwań, zwłaszcza wobec zmian klimatycznych. Rola przyrody (zieleni) w tych projektach jest oczywista – obszary zabudowane stanowią obecnie 52% powierzchni Toronto. Warto przytoczyć np. przedsięwzięcie Bee Open Spaces, które promuje stosowanie w mieście roślin przyjaznych owadom zapylającym (pszczołom), a jednocześnie popularyzuje działania edukujące mieszkańców w tej kwestii. Inny przykład to dofinansowywanie z budżetu miasta inicjatyw obywateli, które dotyczą zazieleniania, obsadzania podwórek i innych dotychczas źle zagospodarowanych przestrzeni wspólnych.

Bliżej natury

Prof. Tim Beatley z Katedry Urbanistyki i Środowiska na Wydziale Architektury Uniwersytetu Wirginii w USA to twórca sieci miast biofilicznych (Biophilic Cities), do której należą m.in. Singapur, Wellington, Edynburg, San Francisco. Wykładowca wyjaśnił siłę społeczności, jej wpływ na zmianę priorytetów dotyczących polityki miejskiej (która powinna się koncentrować na przyrodzie i dostępie do niej) oraz przedstawił rolę biofilii (skłonności ludzi do kontaktu z przyrodą i doświadczania natury) w inspirowaniu tych zmian. Podkreślił, że ogólnie miasta separują się od natury i pilnie należy znaleźć sposób na odwrót od takiej tendencji. Podał przykłady działań podejmowanych na całym świecie – wprowadzanie życia biologicznego (zarówno roślin, jak i zwierząt – choćby motyli) do przestrzeni zurbanizowanych, w tym do centrów miast, oraz integrowanie „zewnętrza” z wnętrzem (budynków). Podkreślił znaczenie edukowania dzieci – poprzez zabawę – dla rozwoju biofilicznego podejścia do kształtowania aglomearcji. Zachęcał do obejrzenia filmów (Biophilic Films) dostępnych na ww. portalu i promujących ideę Biophilic Cities – miast, w których ludzie mogą lepiej i zdrowiej żyć dzięki bliskim kontaktom z przyrodą.

Ingrid Coetzee z RPA, dyrektor ds. różnorodności biologicznej, przyrody i zdrowia w ICLEI Africa odsyłała z kolei zainteresowanych na cyfrową platformę CitiesWithNature. Opisała projekty organizacji ICLEI (Local Governments for Sustainability) dotyczące włączania przyrody do głównego nurtu planowania urbanistycznego, co pomaga miastom stać się zdrowszymi, bardziej przyjaznymi człowiekowi. Podkreśliła konieczność wspólnych działań – dotychczas do inicjatywy CitiesWithNature dołączyło 177 miast z 58 krajów. Stwierdziła, że ​​powinniśmy wszyscy bezzwłocznie „nacisnąć zielony przełącznik”, co jest najwyższym priorytetem dla planety i ludzkości, a także społeczeństw poszczególnych krajów.

David Maddox z USA reprezentował The Nature of Cities – międzynarodową platformę interdyscyplinarnego dialogu ds. rozwiązań miejskich, która ułatwia dzielenie się wyobrażeniami na temat miast jako ekosystemów dla ludzi, przyrody (i infrastruktury). Celem TNOC jest to, by projektowano i tworzono lepsze miasta: odporne na niekorzystne procesy urbanizacyjne (resilient), z chronionym środowiskiem (sustainable), przyjazne dla mieszkańców. Prelegent ten podkreślił, że kwestie dotyczące przyrody (zieleni) w mieście bardzo łączą ludzi. Zwrócił uwagę, że poszczególne wydziały zarządzające miastami niedostatecznie ze sobą współpracują i trzeba wpływać na skuteczniejszą kooperację, dla dobra aglomeracji. Dodał, że przeszkodą bywa już sama terminologia, sposób nazywania i komunikowania działań – np. język ekologów nie pokrywa się z językiem architektów krajobrazu i to może ograniczać realizację ważnych celów. Dyskusje, negocjacje, współpraca – to, według D. Maddoxa fundamentalne warunki przekształcania miast w przestrzenie przyjazne do życia, obok samego „zielonego” myślenia i zamiarów realizacji takiej strategii. Stwierdził zarazem, że obecnie zmiany, jakich wymaga zarządzanie miastami, powinny być gruntowne – transformacyjne, czyli dotyczące całego systemu funkcjonowania miasta.

Floriade 2022 – w duchu idei Green City

Holender Niek Roozen, znany architekt krajobrazu, który realizuje różnorodne projekty (parki miejskie, wystawy ogrodnicze, parki rozrywki) – zarówno w swoim kraju, jak i za granicą, zaprezentował przygotowania do wystawy  Floriade 2022 w Almere.

Floriade, czyli holenderska – ale o zasięgu międzynarodowym – wystawa, odbywa się co 10 lat i trwa pół roku. Idea Green City będzie jedną z osi tematycznych nadchodzącej edycji przedsięwzięcia, które promuje ogrodnictwo, rośliny, produkty, podejście do przyrody.

Program Green City, nagrody dla Światowych Zielonych Miast

Dr Audrey Timm, doradca AIPH przedstawiła „Wytyczne AIPH 2021 dla programu Green City” – podstawowe narzędzia cyfrowe, które zapewniają gromadzenie dowodów wspierających innowacyjną politykę i praktyki w zielonych miastach (m.in. zielone ulice, zielone budynki). AIPH propagując swoje wytyczne, dąży do tego, by rośliny były odpowiednio pozycjonowane i znalazły się we wszystkich dyskusjach na temat rozwiązań urbanistycznych.

Podczas kwietniowej konferencji AIPH ogłosiło też inicjatywę AIPH World Green City Awards (organizacja ta będzie od przyszłego roku przyznawała nagrody w konkursie „Światowe Zielone Miasto”). Celem tej inicjatywy jest wyróżnianie miast, które wspierają przyrodę, zieleń, rośliny i dbają o ochronę oraz prawidłowy rozwój zielonej infrastruktury. Zgłoszenia – poprzez stronę aiph.org/green-city/green-city-awards (po zarejestrowaniu się, miasta-kandydaci otrzymają dokumentację zgłoszeniową).

Bill Hardy, przewodniczący Komitetu AIPH ds. Green City podkreślił spójność programu konferencji z wizją AIPH jako światowego lidera w dziedzinie promowania idei „zielonych miast”. Podsumowując spotkanie powiedział: „Otrzymaliśmy mnóstwo informacji i inspiracji. Zobaczyliśmy, jak można budować nowe miasta, korzystając z zasad Green City. Dowiedzieliśmy się również, jak przekształcać już istniejące tereny zurbanizowane, aby osiągnąć te same cele bez ogromnych nakładów na infrastrukturę. Musimy na nowo spojrzeć na nasze ulice i tworzyć zielone przestrzenie dla ludzi, a nie tylko parkingi dla samochodów”.

Nagrania wszystkich konferencyjnych prezentacji można obejrzeć tutaj

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Technologia „Zero pozostałości” – ochrona przed chorobami

Zwalczanie chorób w technologii „Zero pozostałości” oparte jest przede wszystkim o produkty biologiczne. Zabiegi należy wykonywać prewencyjnie, przed wystąpieniem chorób. Dzięki temu rośliny będą odporniejsze na atak patogenów. W trakcie warsztatów Berry Tech 2021 w [...]

Florensis_Dianthus
Adagri_KANEMITE_29c_na wyklikanie
VISCOIN
Syngenta pelargonia
HortiAdNet