PODosłonami.pl

Agro-Sorb 2020
Yara od 11 01 2019

Wirus ToBRFV – aktualna sytuacja w Polsce; wywiad z Głównym Inspektorem Ochrony Roślin i Nasiennictwa Andrzejem Chodkowskim

W związku z realnym od niedawna zagrożeniem upraw pomidorów i papryki przez wirus ToBRFV w krajach Unii Europejskiej wprowadzono przepisy mające zapobiegać jego rozprzestrzenianiu się w uprawach tych warzyw. O to, jak w Polsce przedstawiają się kontrole nasion, materiału nasadzeniowego zapytałam Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa Andrzeja Chodkowskiego.

Wirus ToBRFV na pomidorach

Nekrozy liści pomidorów zaatakowanych przez ToBRFV, fot. DG

– W ostatnich miesiącach prowadzono badania mające potwierdzić lub wykluczyć obecność ToBRFV w polskich uprawach pomidorów. Jakie są wyniki tych badań? Ile przeprowadzono testów?

– Prowadzone w ostatnich miesiącach działania kontrolne u wielu podmiotów pod kątem wirusa ToBRFV, były efektem wykrycia tego agrofaga w roślinie pomidora pochodzącej od polskiego podmiotu i przebadanej na jego zlecenie w laboratorium jednego z państw Unii. Celem tych kontroli było ustalenie źródła porażenia i zasięgu rozprzestrzenienia się ww. wirusa. W związku z powyższym, kontrole przeprowadzono u wszystkich podmiotów powiązanych z ww. porażoną rośliną (dystrybutor nasion, producent rozsady, nabywcy rozsady z tej samej partii co porażona roślina). Łącznie w ramach prowadzonego postępowania skontrolowano 119 podmiotów, u których pobrano łącznie 101 prób. U żadnego ze skontrolowanych, ww. polskich podmiotów nie wykryto wirusa.

Dodatkowo, w związku z wejściem w życie z dniem 15.08.2020 r. nowych przepisów dotyczących wirusa ToBRFV, tj. Rozporządzenia Komisji 2020/1191 ustanawiającego środki w celu zapobiegania wprowadzaniu do Unii i rozprzestrzenianiu się w niej wirusa ToBRFV, wprowadzony został obowiązek badania wszystkich nasion pomidora i papryki przemieszczanych w obrębie Unii, również tych, które były składowane w magazynach przedsiębiorców przed wejściem w życie ww. przepisu. Do dnia 30.10.2020 r. w laboratoriach Inspekcji badaniom poddano 251 prób nasion pomidora oraz 127 prób nasion papryki. Dotychczas, w żadnej z badanych prób nasion papryki nie stwierdzono obecności wirusa. Został on natomiast wykryty w 2 próbach nasion pomidora. Nasiona te nie były jednak wyprodukowane w Polsce. Jedna z porażonych prób została pobrana na granicy z zaimportowanej spoza UE partii nasion i po uzyskaniu wyniku pozytywnego, cała partia tych nasion została objęta zakazem wprowadzenia na terytorium Polski (UE). Druga z porażonych prób została pobrana z partii nasion składowanej w magazynie podmiotu, która była zaimportowana do Polski w 2017 r. Nasiona z porażonej partii otrzymały zakaz przemieszczania na terytorium Unii (w tym w Polsce).

– Jaki jest status Polski pod względem obecności tego wirusa wg danych EPPO?

– Według danych EPPO, obecny status wirusa ToBRFV w Polsce: agrofag nieobecny, zwalczony.

– Jaką metodą badano obecność ToBRFV?

– Wszystkie próby badane są metodą Real-time RT-PCR. W przypadku roślin rosnących, próby do badań stanowią najmłodsze liście pobrane ze szczytu roślin.

– Jakie działania będą podejmowane w nowym sezonie, który już się rozpoczął w szklarniach rozsadowych? Jak będą wyglądać kontrole u krajowych producentów rozsady warzyw?

– Zgodnie z art. 6 Rozporządzenia Komisji 2020/1191, rozsada pomidora i papryki mogą być przemieszczane na terytorium Unii (w tym w Polsce) tylko wówczas, gdy towarzyszy im paszport roślin. Paszport roślin może być natomiast dołączony tylko do roślin, które pochodzą z miejsca produkcji, o którym wiadomo, że wirus tam nie występuje. Nieobecność wirusa w danym miejscu produkcji, musi być natomiast potwierdzona na podstawie urzędowych inspekcji, przeprowadzonych w odpowiednim momencie, umożliwiających wykrycie wirusa. W przypadku ewentualnego podejrzenia obecności wirusa, obowiązkowe jest pobranie próby do badań laboratoryjnych.

Mając na uwadze powyższe, podmioty produkujące rozsadę pomidora i papryki mają obowiązek zlecenia przeprowadzenia urzędowych inspekcji pod kątem ToBRFV do jednostki WORiN, nadzorującej dany podmiot. Wykonanie w odpowiednim czasie urzędowych inspekcji pod kątem ww. wirusa w danym miejscu produkcji, w celu potwierdzenia nieobecności tego wirusa, jest niezbędne do wydania paszportów dla rozsady ww. gatunków roślin

– Jak będą przedstawiać się (ilościowo) testy pod kątem obecności ToBRFV nasion pomidorów, i innych psiankowatych sprowadzanych do Polski z innych krajów UE, spoza UE, jak będą testowani krajowi hodowcy i producenci nasion? Czy badane są też pod tym kątem rośliny ozdobne z tej samej rodziny botanicznej?


– Należy wyjaśnić, że we wszystkich państwach Unii obowiązują te same przepisy dotyczące wirusa ToBRFV (Rozporządzenie 2020/1191). Oznacza to, że paszport roślin towarzyszący nasionom pomidora i papryki, niezależnie od kraju ich pochodzenia, potwierdza spełnienie tych samych wymagań zdrowotnościowych, określonych w ww. Rozporządzeniu. Tak jak wspomniałem przepisy przedmiotowego Rozporządzenia określają, że wszystkie nasiona i papryki podlegają obowiązkowemu badaniu pod kątem wirusa ToBRFV, które warunkuje możliwość dołączenia paszportu roślin do takich nasion. Dlatego też, wszystkie nasiona tych gatunków wyprodukowane i składowane w Polsce (które wcześniej nie były badane pod kątem ToBRFV), będą podległaby badaniu w laboratoriach Inspekcji.

Nasiona pochodzące z innych państw Unii będą badane w państwach Unii, w których zostały wyprodukowane lub są przechowywane, gdyż tak jak to wyżej zostało wyjaśnione jest to warunek konieczny do spełnienia, przed zaopatrzeniem takich nasion w paszport roślin. Niemniej jednak, w odniesieniu do nasion pochodzących z innych państw Unii, Inspekcja będzie prowadziła w ramach działań monitoringowych, wyrywkowe kontrole i badania pod kątem wirusa ToBRFV.

W przypadku nasion pochodzących spoza UE, badania te będą wykonywane w państwach ich pochodzenia/eksportu, gdyż zgodnie z przepisami ww. Rozporządzenia nasiona pomidora i papryki mogą być wprowadzane do Unii jedynie wówczas, gdy towarzyszy im świadectwo fitosanitarne, które potwierdza m.in. że pochodzą z miejsca produkcji wolnego od tego agrofaga oraz że przed eksportem były przebadane pod kątem ww. wirusa. Dodatkowo,
z minimum 20% przesyłek nasion pomidora i papryki pochodzących spoza UE, pobiera się na granicy próby do badań laboratoryjnych pod kątem wirusa ToBRFV.

Szczegółowy zakres i liczba zaplanowanych kontroli oraz badań na rok 2021, będą ustalone przez GIORiN w „Wytycznych do planu pracy dla WIORiN na 2021 rok”, które zostaną opracowane i przygotowane w grudniu br.

– Jak będzie kontrolowany materiał roślinny – rozsada warzyw – sprowadzany z innych krajów UE?

– Tak jak zostało to wyjaśniłem wcześniej we wszystkich państwach Unii obowiązują te same przepisy dotyczące wirusa ToBRFV (Rozporządzenie 2020/1191). Oznacza to, że paszport roślin towarzyszący rozsadzie warzyw, niezależnie od kraju jej pochodzenia, potwierdza spełnienie tych samych wymagań zdrowotnościowych, określonych w ww. Rozporządzeniu. Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku nasion, PIORiN będzie prowadziła wyrywkowe kontrole takich roślin, w tym pobieranie prób do badań laboratoryjnych. Szczegółowy zakres oraz liczba kontroli i badań roślin pochodzących z innych państw Unii, zostanie ustalony w wytycznych, o których wspomniałem wcześniej.

– Co się będzie działo, gdy ToBRFV zostanie stwierdzony w produkcji rozsady warzyw?

– W przypadku wykrycia wirusa ToBRFV w miejscu produkcji rozsady pomidora i papryki, do roślin ww. gatunków wyprodukowanych w tym miejscu produkcji, nie będzie mógł być dołączony paszport roślin, a tym samym rośliny te nie będą mogły być przemieszczane (sprzedawane) na terytorium Unii, w tym w Polsce.

Dodatkowo, Wojewódzki Inspektor określi dla podmiotu (w drodze decyzji administracyjnej) odpowiednie środki kwarantannowe, mające na celu zwalczenie i zapobiegnięcie rozprzestrzeniania się tego wirusa.

– A co, jeśli ToBRFV zostanie wykryty w uprawie pomidorów/papryki na zbiór owoców – czy będzie wskazane zniszczenie kilku/kilkunastu roślin czy bardziej radykalne środki?

– W przypadku wykrycia wirusa w uprawie pomidorów/papryki na zbiór owoców, rodzaj i zakres nałożonych środków kwarantannowych będą uzależnione od skali porażenia, systemu i rodzaju produkcji, reżimu sanitarnego stosowanego przez podmiot itp. Środki kwarantannowe zostaną określone przez wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, odrębnie dla każdego przypadku wykrycia, m.in. w oparciu o ww. czynniki.

– Gdzie w kraju ogrodnicy mogą sami przebadać rośliny pod kątem obecności ToBRFV?

– Obecnie, badania roślin i nasion pod kątem ww. agrofaga prowadzone są w Centralnym Laboratorium GIORiN w Toruniu oraz w Laboratorium WIORiN w Warszawie. Adresy i dane kontaktowe obydwu laboratoriów dostępne są na stronie internetowej Inspekcji: www.piorin.gov.pl

– Dziękuję za wyjaśnienia.

Rozmawiała: Anna Wize

Czytaj też:

ToBRFV – nadzwyczajne środki ochronne, zapobiegające rozprzestrzenianiu się wirusa w krajach UE!

ToBRFV – zagrożenie dla upraw pomidora i papryki

Tajniki higieny w holenderskich firmach rozsadowych

Odkryto gen dający wysoką odporność na ToBRFV

Ochrona roślin

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Obraz Hello ❤ Thanks for visit 😊 z Pixabay

Ochrona roślin: nowa rzeczywistość i nowe wyzwania

O tym, w jaki sposób epidemia koronawirusa wpłynęła na organizację Sesji Naukowej IOR – PIB, jakie wyzwania stoją przed współczesnym rolnictwem i w jaki sposób się ono zmienia z prof. dr. hab. Markiem Mrówczyńskim, Dyrektorem [...]

Netafim
HortiAdNet