Terminarz oceny zdrowotności roślin – pomoc przy „paszportyzacji”, kompendium wiadomości, dobry wzór

PODosłonami.pl

De Ruiter baner 2
Agro-Sorb 2020
Yara od 11 01 2019

Terminarz oceny zdrowotności roślin – pomoc przy „paszportyzacji”, kompendium wiadomości, dobry wzór

Właśnie ukazał się drukiem „ Terminarz oceny zdrowotności roślin 2021”, praktyczne narzędzie pomocne producentom przy wykonywaniu tzw. lustracji – czynności niezbędnej do wystawiania paszportów roślin, które warunkują wprowadzanie roślin do obrotu. Wydawnictwo jest odpowiedzią na nowe, obowiązujące w całej UE przepisy w zakresie zdrowia roślin. Powstało z inicjatywy Związku Szkółkarzy Polskich i w ścisłej współpracy z Państwową Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORIN). Zgodnie ze specyfiką produkcji w gospodarstwach członków ZSzP, dotyczy ono drzew i krzewów oraz chorób i szkodników występujących na tej grupie roślin – głównie ozdobnych – które są produkowane w krajowych szkółkach. Może jednak stanowić wzór dla innych grup producentów (np. roślin balkonowo-rabatowych czy chryzantem, czyli upraw bardzo w Polsce popularnych) – jako narzędzie ułatwiające ogrodnikom życie, wspierające współpracę ze służbami fitosanitarnymi oraz korzystnie wpływające na zdrowotność roślin.

" Terminarz oceny zdrowotności roślin 2021" powstał w wyniku współpracy Związku Szkółkarzy Polskich i Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa

" Terminarz oceny zdrowotności roślin 2021" powstał w wyniku współpracy Związku Szkółkarzy Polskich i Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa

Nowe przepisy i paszporty roślin

O przepisach Unii Europejskiej, które weszły w życie 14 grudnia 2019 r., zmieniających system kontroli zdrowia roślin pisaliśmy wówczas na naszym portalu. Przypomnijmy w skrócie, że regulacje te wzmacniają odpowiedzialność producenta za zdrowotność materiału roślinnego, który wprowadza on na rynek UE – czyli także na polski rynek – i mają zapewnić łatwe śledzenie tego towaru w obrocie handlowym. Dotyczą wszystkich „roślin do sadzenia”, poza ich małymi ilościami dostarczanymi bezpośrednio odbiorcy finalnemu.

Obowiązujące już ponad 2 lata, ale wciąż „nowe”, przepisy między innymi gruntownie zmieniają system wydawania i zaopatrywania roślin w paszporty. I tak, „paszportowanie” jest teraz obowiązkiem wszystkich „podmiotów profesjonalnych”, które są sprzedawcami (hurtowymi) „roślin przeznaczonych do sadzenia” (istnieją drobne wyjątki od tej reguły). Dotyczy więc np. ogrodników produkujących rośliny ozdobne w doniczkach, którzy wcześniej nie musieli stosować paszportów, korzystając z gotowych materiałów wyjściowych. Obejmuje też wytworzenie we własnym zakresie paszportów roślin (np. w formie określonej unijnymi przepisami etykiety)

Warunkiem wydania paszportu roślin przez zarejestrowany i upoważniony do tego „podmiot profesjonalny” jest wcześniejsza własna ocena zdrowotności roślin kierowanych do obrotu i pozytywny jej wynik. Ogrodnik powinien posiadać dokładną dokumentację lustracji roślin wykonywanych w swoim gospodarstwie, która musi zawierać dane obejmujące 3 lata wstecz, np. od dnia dostarczenia mu roślinnego materiału wyjściowego (z „zewnętrznym” paszportem).

Lustracja dotyczyć ma wszystkich agrofagów (patogenów oraz szkodników), ale system kontroli fitosanitarnej zwraca szczególną uwagę na zapobieganie rozprzestrzenianiu się wraz z materiałami roślinnymi najgroźniejszych agrofagów, dotychczas niewystępujących lub nierozpowszechnionych w UE (w Polsce) – kwarantannowych (m.in. Xylella fastidiosa), a także regulowanych agrofagów niekwarantannowych – RAN/RNQP (m.in. Puccinia horiana – biała rdza złocienia czy wirus brązowej plamistości pomidora – TSWV na określonych gatunkach roślin), których wykazy można znaleźć na stronie PIORiN-u, w zakładce Zdrowie roślin\Agrofagi szkodliwe

Informacje na temat systemu kontroli zdrowia roślin – kompendium bieżącej wiedzy

„ Terminarz oceny zdrowotności roślin 2021” przypomina na wstępie najważniejsze aktualne informacje na temat obecnie obowiązującego systemu kontroli zdrowia roślin (czyli przepisów fitosanitarnych i ich egzekwowania). To kompendium wiedzy, którego przytoczenie jest przydatne dla zrozumienia konstrukcji „Terminarza” i jak najlepszego wykorzystania tego wydawnictwa, pochodzi z pierwszej ręki – napisała je Agnieszka Sahajdak, dyrektor Biura Nadzoru Fitosanitarnego i Współpracy Międzynarodowej w Głównym Inspektoracie Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Warto zwrócić szczególną uwagę na niektóre fragmenty tego tekstu, m.in. odnoszące się do aktów, które uzupełniają nowe przepisy nt. zdrowia roślin, zawarte w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2016/2031. Jak podaje A. Sahajdak, spośród tych dodatkowych regulacji najistotniejsze w kontekście samodzielnego paszportowania roślin jest Rozporządzenie Wykonawcze Komisji 2019/2072, gdyż podaje szczegółowe wykazy agrofagów, materiałów roślinnych i wymagań szczególnych (w odniesieniu do agrofagów kwarantannowych dla UE oraz RAN/RNQP). Wymagania szczególne to dokładne „instrukcje” co do czynności niezbędnych podczas oceny zdrowotności określonych materiałów. Działania te mają zwiększyć pewność, że rośliny wprowadzane do obrotu nie będą porażone przez agrofagi kwarantannowe lub RAN/RNQP. Może być np. wskazana konkretna częstotliwość lub liczba inspekcji wizualnych (lustracji) w sezonie bądź cyklu produkcyjnym czy też termin ich przeprowadzenia albo sprecyzowany zabieg, jaki należy wykonać przed wprowadzeniem roślin do obrotu. W wymaganiach szczególnych może być także określony wymóg pobrania prób (przez WIORiN) i przeprowadzenia badań laboratoryjnych.

Ocena zdrowotności roślin przeprowadzana w celu wydania paszportów powinna być wykonana w odpowiednim czasie – najbardziej optymalnym dla wykrycia danego agrofaga i zaobserwowania objawów jego występowania. Ma uwzględniać istniejące zagrożenia fitosanitarne, czyli prawdopodobieństwo, że konkretny agrofag może występować – np. z uwagi na jego status i nasilenie – na terytorium Unii, kraju czy danego obszaru, a także brać pod uwagę historię miejsca produkcji, obecność agrofaga w państwie, z którego pochodzą rośliny dla niego żywicielskie, wprowadzone do miejsca produkcji.

Wykonuje się ocenę wizualną roślin, która, w pewnych sytuacjach powinna być uzupełniona badaniami laboratoryjnymi. Definiują to wymagania szczególne lub regulacje odnoszące się do danego agrofaga, np. Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2020/1201 dotyczące bakterii Xylella fastidiosa; badania są też niezbędne w razie podejrzenia występowania agrofaga kwarantannowego lub regulowanego agrofaga niekwarantannowego – RAN/RNQP. W odniesieniu do regulowanych agrofagów niekwarantannowych może być dopuszczony pewien próg ich występowania. Zaopatrzony w paszport materiał musi być w niektórych przypadkach zgodny z ustaleniami WIORIN-u (tj. z warunkami podanymi w decyzji kwarantannowej).

Terminarz oceny zdrowotności roślin – krok po kroku

Terminarz, który jest dostępny w formie poręcznej książeczki, opracowano w celu ułatwienia szkółkarzom lustracji swoich szkółek oraz unormowania komunikacji między producentami roślin a pracownikami Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORIN). Wydawnictwo powstało w efekcie uzgodnień i wypracowania optymalnej formy informacji dotyczących lustracji roślin pod kątem zdrowotności materiału szkółkarskiego, w zgodzie z obecnie obowiązującymi przepisami. Wypełniony terminarz łatwo przechować w gospodarstwie przez wymagane co najmniej 3 lata, do wglądu państwowym służbom fitosanitarnym.

Wydawnictwo zawiera ponad 90 stron, z czego trzon stanowią karty wizualnej oceny zdrowotności roślin, które – wypełnione – dadzą podstawę do wydania paszportu roślin i wprowadzenia ich do obrotu, jeśli wynik lustracji na to pozwoli.

Terminarz oceny zdrowotności roślin” składa się z sześciu części, z których dwie pierwsze to słowa wstępne (od ZSzP i PIORiN-u) oraz strona przeznaczona na odręczny szkic szkółki, mający określić lokalizację ocenianych roślin.

W następnym rozdziale, z podziałem na 12 miesięcy, terminarz określa, w jakich miesiącach można oceniać zdrowotność poszczególnych roślin, ze wskazaniem optymalnego terminu wykonania lustracji (nazwa łacińska rodzaju rośliny jest zapisana pogrubioną bądź czerwoną czcionką w miesiącach, w których najłatwiej zauważyć ewentualne objawy występowania patogenów lub szkodników poszczególnych drzew oraz krzewów uwzględnionych w opracowaniu).

Kolejny rozdział stanowią karty oceny zdrowotności roślin (przede wszystkim ozdobnych), opracowane dla określonych rodzajów. Rodzaje umieszczono pojedynczo lub w grupach (w przypadku, gdy występuje zagrożenie tymi samymi agrofagami). Na karcie oceny kolorem oznaczone są miesiące, w których najlepiej dokonać oceny. Zgodnie z ustaleniami z PIORIN-em przyjęto, że rośliny w szkółkach trzeba oceniać przynajmniej raz w roku pod kątem obecności agrofagów wymienionych na kartach (można częściej, jeśli zajdzie taka potrzeba). Każda ocena jest opisana metryką z podanym miesiącem, w którym lustracja się odbyła, oznaczeniem kwatery, wg schematu szkółki oraz datą i podpisem osoby dokonującej lustracji.

W następnym rozdziale znajdują się charakterystyki oraz objawy występowania wybranych agrofagów kwarantannowych oraz regulowanych agrofagów niekwarantannowych (RAN/RNQP) – w sumie 25 gatunków organizmów szkodliwych. Podano opisy postępowania w razie wykrycia wymienionych chorób lub szkodników w szkółce oraz warunki szczególne, które należy spełnić w celu wydania paszportu roślin. Ze względu na to, że większość opisanych agrofagów nie występuje w Polsce, terminarz odwołuje się do dostępnego wyłącznie online materiału zdjęciowego Europejskiej i Śródziemnomorskiej Organizacji Ochrony Roślin (EPPO). Przy każdej nazwie agrofaga mającego dokumentację fotograficzną w EPPO jest umieszczony kod QR, który po zeskanowaniu smartfonem, otwiera stronę internetową ze zdjęciami agrofaga i objawami jego występowania.

„Terminarz” zamyka rozdział poświęcony innym chorobom i szkodnikom, które często można napotkać w szkółce. W tym przypadku agrofagi i efekty porażenia roślin przez patogeny oraz zaatakowania przez szkodniki są zilustrowane zdjęciami, opisano także działania prewencyjne i sposoby zwalczania.

 

„ Terminarz oceny zdrowotności roślin ” można zamawiać za pośrednictwem strony internetowej ZSzP

1 komentarz do “Terminarz oceny zdrowotności roślin – pomoc przy „paszportyzacji”, kompendium wiadomości, dobry wzór

  1. Gość
    / Odpowiedź

    I co jeszcze??

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Technologia „Zero pozostałości” – ochrona przed chorobami

Zwalczanie chorób w technologii „Zero pozostałości” oparte jest przede wszystkim o produkty biologiczne. Zabiegi należy wykonywać prewencyjnie, przed wystąpieniem chorób. Dzięki temu rośliny będą odporniejsze na atak patogenów. W trakcie warsztatów Berry Tech 2021 w [...]

Florensis_Dianthus
Adagri_KANEMITE_29c_na wyklikanie
VISCOIN
Syngenta pelargonia
HortiAdNet