Patogeny truskawki

Obecnie ponad 45 patogenów atakuje plantacje truskawki. Na występowania chorób ma wpływ wiele czynników. Zalicza się do nich zła jakość sadzonek, w których patogeny mogą występować w formie uśpionej. Najtrudniej zwalczać patogeny wywołujące choroby odglebowe, które od początku nie dają jednoznacznych objawów. – Jednym z podstawowych błędów popełnianych przez plantatorów jest brak badania gleby przed sadzeniem roślin na obecność organizmów szkodliwych – podkreślała Karolina Felczak-Konarska. Wpływ na zdrowotność roślin ma także nawożenie – ściany komórkowe roślin przenawożonych azotem stają się miękkie, przez co są bardziej podatne na wnikanie do ich wnętrza grzybów i bakterii.

Znaczenie diagnostyki

Ze względu na zmniejszającą się liczbę preparatów chemicznych warto przede wszystkim prawidłowo zdiagnozować patogena i na tej podstawie dobrać odpowiednią strategię ochrony roślin. Niektóre choroby (np. szara pleśń) mogą rozwinąć się w wyniku infekcji wtórnej – patogen wnika do rośliny przez ścianę komórkową, która została uszkodzona przez bakterie.

Diagnostykę można prowadzić z wykorzystaniem wielu metod m.in. tradycyjnej, biochemicznej, biologicznej. Objawy chorób truskawki bywają niejednoznaczne. Istotne jest prawidłowe i szybkie rozpoznanie patogenu. W tym celu pomocna jest diagnostyka molekularna. – Pozwala ona uniknąć błędów, ponieważ na roślinach nie są już widoczne książkowe objawy chorób i na plantacji występuje więcej niż jeden patogen – mówiła prelegentka. Diagnostyka z wykorzystaniem biologii molekularnej pozwala na prawidłową diagnozę niemal na 100%. W trakcie badania molekularnego oznacza się DNA patogena pobranego z rośliny. Umożliwia to zakwalifikowanie organizmu szkodliwego do rodzaju a następnie do gatunku. Jak informowała K. Felczak-Konarska wyniki badań laboratoryjnych dostępne są do 24 h od dostarczenia próby a nawet po 8 godzin roboczych. Dzięki temu można szybko podjąć decyzję odnośnie dalszego programu ochrony roślin. Specjalistyczne badania umożliwią bardzo wczesne wykrycie czynnika chorobotwórczego jeszcze przed wystąpieniem objawów.

Patogeny w 2021

Wśród grzybów identyfikowanych w laboratorium najczęściej wykrywane były: Pestalotiopsis clavispora (sprawca zgnilizny korony i korzeni truskawki), Colletotrichum acutatum (sprawca antraknozy), Verticillium dahliae (sprawca werticiliozy), Fusarium avenaceum, Botrytis cinerea (sprawca szarej pleśni).



– Grzyb Plestalotiopsis claviospora pojawiał się w Polsce w 2019 i w rejonie grójeckim występuje już praktycznie na każdej plantacji – informowała prelegentka. Objawy na roślinach truskawki (na przekroju podłużnym korony w postaci pomarańczowo-brązowej zgnilizny, brak korzeni włośnikowych, zmiana zabarwienia liści) bardzo podobne są do choroby wywoływanej przez Phytophthora cactorum.

Najczęściej wykrywanymi gatunki bakteriami były: Agrobacterium tumefaciens,  Pseudomonas spp..

Z lęgniowców występowały: Phytophthora cactorum (sprawca skórzastej zgnilizny owoców i zgnilizny korony), P. fragaria (sprawca czerwonej zgnilizny korzeni truskawki).

Nowe zagrożenia

Od dwóch sezonów na plantacjach truskawki odnotowuje się występowanie grzyba Gnomoniopsis fructicola powodującego zgniliznę owoców, plamistości liści oraz zgniliznę korzeni. Patogen powszechnie występuje we Włoszech i Francji zarówno w uprawach polowych, jak i tunelowych. Może być sprowadzony z materiałem nasadzeniowym z zagranicznych szkółek. Grzyb posiada cykl płciowy i bezpłciowy. Rozprzestrzenia się za pośrednictwem zarodników konidialnych podczas zabiegów agrotechnicznych, z deszczem. Na przekroju korzeni objawy przypominają Phytophthora cactorum i Pestalotiopsis clavispora. Korzenie są skrócone. Na liściach widoczne są plamistości w kolorze brązowo- karminowym. Owoce są jasnoczerwone, nie wybarwiają się  w pełni, gniją na roślinie.

Potencjalnym zagrożeniem jest brunatna zgnilizna owoców (Discohainesia oenotherae syn. Pilidium lythri) jeszcze nie wystąpiła w Polsce. Patogen pojawił się już w sąsiednich krajach, w gospodarstwach zajmujących się produkcją truskawek.

Twarda zgnilizna owoców truskawki powodowana przez Rizoctonia fragarie. Często w  kompleksie patogenów wywołujących tą chorobę jest Rizoctonia solani – powszechnie występujący w glebach patogen polifagiczny.

Kolejnym zagrożeniem dla plantacji truskawki jest czarna zgnilizna korzeni powodowana przez kompleks patogenów glebowych m.in. Phytium spp., Fusarium spp. Rizoctonia.