Rynek biopestycydów nabiera znaczenia

Rynek biopestycydów w najbliższej dekadzie będzie jednym z kluczowych segmentów globalnej ochrony roślin. Zgodnie z prognozami obejmującymi lata 2025–2035, preparaty biologiczne przestają pełnić rolę uzupełniającą wobec chemii. Coraz częściej stają się fundamentem strategii integrowanej ochrony roślin (IPM), szczególnie w uprawach warzywniczych, sadowniczych oraz pod osłonami.

Dla producentów warzyw, owoców i roślin ozdobnych uprawianych pod osłonami oznacza to większy wybór narzędzi. Dodatkowo jest to konieczność zmiany podejścia – od reaktywnej ochrony do kompleksowego zarządzania zdrowotnością roślin.

Mszyce i inne szkodniki ssące są efektywnie ograniczane za pomocą środków bioracjonalnych (fot. DŁB)

Dlaczego rynek biopestycydów rośnie?

Na rozwój rynku wpływają jednocześnie regulacje prawne, presja sieci handlowych, oczekiwania konsumentów oraz rosnące problemy z odpornością patogenów i szkodników na substancje czynne pochodzenia chemicznego. W ogrodnictwie zjawiska te są szczególnie widoczne w produkcji warzyw i owoców jagodowych, gdzie ograniczenia w dostępności chemicznych środków ochrony roślin wymuszają wdrażanie rozwiązań biologicznych.
W uprawach warzyw pod osłonami, takich jak pomidor, ogórek, papryka czy sałata, biopestycydy coraz częściej stosowane są w ochronie przed chorobami odglebowymi. Te są powodowane m.in. przez patogeny z rodzajów Pythium, Rhizoctonia, Fusarium. Kolejny aspekt to ograniczanie presji szkodników ssących, takich jak mszyce czy wciornastki, przy jednoczesnym zachowaniu niskiego poziomu pozostałości.
Z kolei w produkcji owoców jagodowych – truskawki, maliny, borówki czy porzeczki – rosnące wymagania sieci handlowych dotyczące jakości i bezpieczeństwa plonu sprzyjają wykorzystaniu biofungicydów i preparatów mikrobiologicznych. Służą one w ochronie przed szarą pleśnią (Botrytis cinerea), chorobami systemu korzeniowego oraz w budowaniu naturalnej odporności roślin w okresach intensywnego stresu.

Produkty bioracjonalne pomagają w zwalczaniu m.in. szarej pleśni (fot. DŁB)

Presja pozostałości (MRL) jako kluczowy czynnik rozwoju biopestycydów

Jednym z najważniejszych czynników dynamicznie napędzających rynek biopestycydów jest rosnąca presja związana z limitami pozostałości środków ochrony roślin (MRL – Maximum Residue Levels). W Unii Europejskiej obowiązują jedne z najbardziej restrykcyjnych regulacji na świecie. Jednak w praktyce ogrodnicy muszą spełniać wymagania jeszcze ostrzejsze – narzucane bezpośrednio przez sieci handlowe, eksporterów oraz przetwórców. Coraz częściej spotykane są standardy „zero pozostałości” lub limity znacznie niższe od wartości ustawowych.

W uprawach warzyw pod osłonami, takich jak pomidor, ogórek czy papryka, gdzie zbiór prowadzony jest w sposób ciągły, a rotacja substancji czynnych jest ograniczona, spełnienie wymagań MRL stanowi poważne wyzwanie. Zastosowanie biopestycydów – w tym preparatów mikrobiologicznych, produktów opartych na metabolitach naturalnych czy ekstraktach roślinnych – pozwala na utrzymanie ciągłości ochrony roślin bez ryzyka przekroczeń pozostałości, szczególnie w końcowych fazach produkcji.

Podobna sytuacja dotyczy owoców jagodowych, gdzie intensywna ochrona przed chorobami, takimi jak szara pleśń (Botrytis cinerea), często koliduje z krótkimi okresami karencji środków chemicznych. Biopestycydy stają się w tych uprawach narzędziem strategicznym, umożliwiającym prowadzenie ochrony nawet w okresie zbiorów oraz budowanie programów produkcji zgodnych z wymaganiami rynków eksportowych.

Co napędza rynek biopestycydów?

W Europie, ale również w Ameryce Północnej i Azji, obserwuje się systematyczne ograniczanie dostępności klasycznych środków ochrony roślin. Strategia „od pola do stołu” oraz cele redukcji zużycia pestycydów syntetycznych powodują, że producenci poszukują rozwiązań skutecznych, bezpiecznych dla środowiska i zapylaczy. Biopestycydy są kompatybilne z produkcją integrowaną i ekologiczną, możliwe do łączenia z nawożeniem i biostymulacją.

Biopestycydy – obejmujące biofungicydy, bioinsektycydy, produkty oparte na mikroorganizmach, metabolitach oraz elicytorach odporności – idealnie wpisują się w te potrzeby.

Kluczowi gracze rynku biopestycydów – od chemii do biologii

Charakterystycznym trendem rynku biopestycydów jest aktywny udział globalnych koncernów agrochemicznych, które coraz mocniej inwestują w segment biologiczny, często poprzez przejęcia, partnerstwa i rozwój własnych linii produktowych.

Globalni liderzy ochrony roślin:

• • BASF SE – rozwija portfolio rozwiązań biologicznych jako uzupełnienie klasycznej chemii, koncentrując się na kompatybilności z IPM.

• • Bayer AG – inwestuje w biologiczne fungicydy i produkty indukujące odporność, szczególnie w warzywach i sadownictwie.

• • Syngenta Group Co., Ltd. – dynamicznie rozwija segment Biologicals, integrując go z rozwiązaniami cyfrowymi i precyzyjnym rolnictwem.

• • Corteva, Inc. – stawia na biologiczne rozwiązania wspierające zdrowotność roślin i zarządzanie odpornością.

• • UPL Ltd. – poprzez strategię OpenAg intensywnie rozwija globalne portfolio produktów biologicznych i „niskopozostałościowych”.

Azjatyccy gracze inwestujący w biologię:

• • Sumitomo Chemical Co., Ltd. – koncentruje się na rozwiązaniach biologicznych oraz innowacyjnych formulacjach.

• • Mitsui & Co., Ltd. – aktywnie uczestniczy w rozwoju i dystrybucji technologii biologicznych na rynkach globalnych.

Specjaliści od biologicznej ochrony:

• • Koppert B.V. – jeden z pionierów biologicznej ochrony roślin, szczególnie w uprawach pod osłonami; silny nacisk na mikroorganizmy i organizmy pożyteczne.

• • Biobest Group NV – globalny dostawca rozwiązań biologicznych, łączący biopestycydy, zapylanie i doradztwo agronomiczne.

• • Royal Brinkman – dostawca rozwiązań biologicznych oraz produktów bioracjonalnych.

To właśnie współistnienie globalnych koncernów i wyspecjalizowanych firm biologicznych będzie w nadchodzących latach definiować dynamikę rynku.

Kierunki rozwoju rynku biopestycydów do 2035 roku

W perspektywie najbliższej dekady rynek biopestycydów będzie zmierzał w kierunku produktów o wielokierunkowym mechanizmie działania, zatem będą to produkty takie, jak np. rozwiązania łączone (biopestycyd + biostymulator + mikroelementy). Muszą one jednak wyróżniać się lepszą stabilnością i trwałością formulacji. Dużą rolę we wdrażaniu takich rozwiązań musi odegrać doradztwo, gdyż produkty inne niż tradycyjne chemiczne wymagają większej precyzji stosowania. Cała technologia będzie polegać także na silniejszej integracji ochrony z nawożeniem i ochroną przed stresem abiotycznym za pomocą biostymulacji. Szczególnie dynamicznie rozwijać się będzie segment upraw pod osłonami, gdzie biopestycydy stają się standardem, a nie alternatywą.

Na podstawie raportu o rynku biopestycydów