PODosłonami.pl

Cultilene 2
Mularski 3
Yara

Nicienie w uprawach warzyw psiankowatych pod osłonami

Nicienie (Nematoda) to groźna grupa szkodników, które atakują system korzeniowy roślin. W uprawach warzywach psiankowatych w gruncie największe szkody wyrządzają guzaki (głównie guzak północny) oraz mątwik ziemniaczany. Przez tkanki uszkodzone przez nicienie mogą wnikać do rośliny patogeny glebowe.

Objawy występowania nicieni

Rośliny zaatakowane przez nicienie są małe, zahamowane we wzroście. Liście żółkną i zasychają. Rośliny są bardzo wrażliwe na okresowe niedobory wody i często więdną w upalne dni. Objawy występują placowo.

Po wyciągnięciu chorych roślin z podłoża widoczne są bardzo liczne korzenie boczne tworzące tzw. „brodę korzeniową”. Efektem żerowania guzaków  są charakterystyczne guzowate wyrośla (guzy) o średnicy około 3mm, z których wyrastają „brody”. W przypadku żerowania mątwika ziemniaczanego na brodach można zaobserwować małe kuleczki (cysty) początkowo koloru białego, później ciemnobrązowego.

Opis gatunków i cykl rozwojowy

  • Guzak północny (Meloidogyne hapla) – samice są workowatego kształtu, o długości ciała 0,5-0,9mm i szerokości 0,3-0,5mm.  Samce są robakowatego kształtu, długości do 1,2mm. Formą inwazyjną tego gatunku są larwy drugiego pokolenia, o długości 0,3-0,5mm. Jaja zimują w galaretowatych workach wytworzonych przez samice. Jedna samica może złożyć ponad 1000 jaj. Stąd też, przy sprzyjających warunkach rozwojowych guzaki mogą spowodować w krótkim czasie, niemal całkowite zniszczenie uprawy. Larwy wylęgają się wiosną, gdy temperatura gleby wynosi około 12-15°C. Wnikają do korzeni roślin żywicielskich. Tkanka wokół larwy rozrasta się tworząc guzowate wyrośla. Wewnątrz „guzów” larwy dwukrotnie linieją, osiągają dojrzałość płciową. Do zapłodnienia dochodzi zewnątrz. Po zapłodnieniu samice składają jaja w galaretowatej osłonce (przyczepionej do własnego ciała) na zewnątrz wyrośli. Liczba pokoleń uzależniona jest od długości okresu wegetacyjnego rośliny żywicielskiej. W strefie korzeniowej psiankowatych mogą żerować także guzaki: południowy (M. incognita), jawajski (M. javanica) i arachidowy (M. arenaria). Guzak północny  żeruje na wielu gatunkach roślin, m.in. na sałacie, warzywach korzeniowych.
  • Mątwik ziemniaczany (Globodera rostochiensis) – samice są białe, kuliste z wyraźnie zaznaczoną szyjką. Średnica ciała dochodzi do 0,7mm. Cysty (martwe samice wypełnione jajami) są kuliste lub jajowate, o średnicy 0,4-0,7mm, koloru ciemnobrązowego. Samce nitkowato wydłużone, długości około 1mm z krótkim, tępo zakończonym ogonkiem. Larwy inwazyjne mają robakowaty kształt, długość 0,37–0,56mm. W glebie zimują cysty. Larwy wychodzą z cyst wiosną (gdy temperatura gleby wynosi około 10-12°C) pod wpływem wydzielin korzeni roślin żywicielskich. Wnikają do wnętrza korzeni i tam dwukrotnie linieją. Po ostatniej wylince larwa przekształca się w dojrzałą płciowo samicę, której ciało nie mieści się w tkance roślinnej. Następuje mechaniczne rozerwanie skórki korzenia. Całe ciało samicy zostaje wypchnięte na zewnątrz i dochodzi do zapłodnienia przez samce występujące w pobliżu korzeni. Samica składa jaja do wewnątrz ciała. Po pewnym czasie zamiera, oskórek jej ciała twardnieje i brązowieje tworząc osłonę (cystę). Cysty pozostają w glebie i przez wiele lat mogą tam oczekiwać na właściwą roślinę żywicielską.

Profilaktyka i zwalczanie nicieni metodą integrowanej ochrony roślin:

  • Przed rozpoczęciem uprawy należy przeprowadzić badania gleby pod kątem obecności nicieni. W tym celu powinno się pobrać próbkę gleby (zgodnie z wytycznymi PIORiN)  i przesłać do analizy laboratoryjnej.
  • Polecana jest uprawa odmian odpornych (symbol N).
  • Nie ma środków ochrony roślin do zwalczania tej grupy szkodników w trakcie uprawy.
  • Nicienie likwiduje termiczne lub chemiczne odkażanie podłoża na kilka tygodni przed rozpoczęciem uprawy.
  • Podstawową metodą walki z nicieniami jest stosowanie płodozmianu – zachowanie przerwy w uprawie na tym samym polu roślin psiankowatych (pomidor, papryka, oberżyna, ziemniaki), przez okres 4-6 lat (po wystąpieniu mątwika) lub 5-7 lat (przy guzakach). W zmianowaniu należy uwzględnić m.in. zboża, kukurydzę.
  • Ważnym zabiegiem jest niszczenie chwastów, ponieważ szkodniki żerują także na chwastach z rodziny psiankowatych.

 

Tunele w gospodarstwie Stanisława Stabrawy z Leszczyny

Malinowe z Leszczyny

Stanisław Stabrawa z miejscowości Leszczyna w Małopolsce zajmuje się ogrodnictwem już od 34 lat, odkąd przejął gospodarstwo po rodzicach. Wraz z żoną Elżbietą mieszka w trudnym do budowy obiektów, podgórskim terenie. Uprawę prowadzi w tunelach [...]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

BASF
Program Ochrony Roślin
HortiAdNet